دوره و شماره: دوره 4، شماره 15، پاییز 1392، صفحه 1-162 
مقاله علمی - پژوهشی

بررسی اثربخشی معنادرمانی بر ارتقای هویت افراد

صفحه 1-16

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5913

ابوالقاسم مهری نژاد، سارا رجبی مقدم

چکیده هویت آشفته می‏تواند برای فرد و جامعه پیامدهای نامطلوبی داشته باشد. برای کاهش و حتی جلوگیری از این پیامدهای نامطلوب، می‏توان در روند شکل‏گیری هویت دخالت نمود و حتی پس از شکل‏گیری آن را تغییر داد. هدف از این پژوهش بررسی اثربخشی معنادرمانی بر ارتقای هویت فرد است. جامعه این پژوهش را دانشجویان پسر دچار هویت آشفته تشکیل می‏دادند که برای تعیین هویت و نمونه‏گیری از آنان، 500 دانشجوی پسر از بین دانشجویان دانشگاه‏های تهران به شکل تصادفی انتخاب شدند و با استفاده از آزمون سنجش هویت آدامز و بنیون (1987) مورد آزمون قرار گرفتند.این افراد، دانشجویان مقطع کارشناسی شاغل به تحصیل در سال تحصیلی 1388-1389 بودند و میانگین سنی آنان 21 سال بود. 12 نفر از افراد دارای هویت آشفته که به شرکت در برنامه گروه‏ درمانی تمایل داشتند، برای شرکت در جلسات درمان انتخاب شدند. از این میان 3 نفر در جلسات درمان به طور کامل شرکت نکردند و گروه آزمایش شامل 9 نفر شد. برنامه گروه درمانی شامل 12 جلسه معنادرمانی گروهی بود که در جلسات 90 دقیقه‏ای بر روی افراد گروه آزمایش اجرا شد. در ابتدا بین دو گروه آزمایش و کنترل از نظر هویت آشفته تفاوت معناداری وجود نداشت؛ اما پس از معنادرمانی، نتایج پس‏آزمون دو گروه تفاوت معناداری با یکدیگر داشت. نتایج پیش‏آزمون و پس‏آزمون گروه آزمایش، تفاوت معناداری با یکدیگر داشت؛ اما تفاوت معناداری بین پیش‏آزمون و پس‏آزمون گروه کنترل به دست نیامد. برنامه معنادرمانی گروهی توانست به افراد دچار هویت آشفته در جهت کسب هویت افراد کمک کند.

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی کیفی محرک‏ها و موانع رفتار اطلاع جویی دانشجویان کارشناسی ارشد مشاوره

صفحه 17-33

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5914

آسیه شریعتمدار

چکیده رفتار اطلاع جویی با فرایند حل مسئلۀ عقلانی مورد قیاس قرار گرفته است. اطلاع جویی از مراجعان بخش مهمی از فرایند مشاوره است. هدف این مطالعه بررسی رفتار اطلاع جویی دانشجویان رشتۀ مشاوره است. روش تحقیق کیفی است. نمونه گیری بر اساس معیار صورت گرفت و اطلاع جویی از دانشجویان داوطلب گروه مشاورۀ دانشگاه علامه طباطبایی در سال تحصیلی 1392 تا اشباع اطلاعات و عدم تکرار مضمون‏ها ادامه یافت. جمع‏آوری اطلاعات از طریق سؤالات باز پاسخ صورت گرفت. سؤالات بر مبنای مؤلفه‏های تعریف متخصصان رشتۀ کتابداری از رفتار اطلاع جویی و با توجه به پرسش‏نامه‏های چند گزینه‏ای موجود برای سنجش این رفتار طراحی شد. سپس پاسخ‏های دانشجویان مورد تحلیل قرار گرفت و به واحدهای اطلاعاتی تبدیل و هر واحدی (زیر مضمون‏ها) نام گذاری شد. زیر مضمون‏ها به تعدادی مضمون و سپس طبقات تبدیل شد. نتایج نشان داد، رفتار اطلاع جویی دانشجویان مشاوره هدفمند است، محرک عمدۀ آنان الزام درونی است و مهمترین مانع رفتار اطلاع جویی‏شان عدم دسترسی به منابع در اثر کمبود امکانات و ناتوانی در بهره گیری از منابع غیر فارسی و کمبود وقت است.

مقاله علمی - پژوهشی

نقش حمایت اجتماعی در پیش بینی نشانگان خلق و اضطراب (فقدان احساس لذت، اضطراب برانگیخته و افسردگی عمومی) دانشجویان ایرانی و خارجی

صفحه 35-57

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5915

حسین سلیمی، سمیه شعبانی

چکیده زمینه: این پژوهش با هدف بررسی نقش حمایت اجتماعی در پیش بینی نشانگان خلق و اضطراب (فقدان احساس لذت، اضطراب برانگیخته و افسردگی عمومی) دانشجویان ایرانی و خارجی انجام شد. روش: در این تحقیق 139 نفر از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی 80 نفر دانشجوی ایرانی و 59 نقر از دانشجویان خارجی در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری به صورت تصادفی به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‏های جمع آوری شده با استفاده از روش T مستقل و رگرسیون چند متغیری و به کمک نرم افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفت . یافته‏ها: نتایج به دست آمده حاکی از آن است که میان دو گروه دانشجویان خارجی و ایرانی در میزان حمایت اجتماعی ادراک شده و مطلوب و نشانگان خلق و اضطراب (فقدان احساس لذت، اضطراب برانگیخته و افسردگی عمومی) تفاوت معناداری وجود ندارد، حمایت اجتماعی در دانشجویان ایرانی به وسیله متغیر افسردگی عمومی پیش بینی می‏شود. این متغیر حدود 10 درصد از پراکندگی نمرات حمایت اجتماعی را پیش بینی می‏کند. حمایت اجتماعی در دانشجویان خارجی به وسیله متغیر فقدان احساس لذت پیش بینی می‏شود. این متغیر حدود 17 درصد از پراکندگی نمرات حمایت اجتماعی را پیش بینی می‏کند. نتایج تحلیل رگرسیون در خصوص ابعاد حمایت اجتماعی نشان داد که نشانگان خلق و اضطراب در دانشجویان ایرانی به وسیله متغیر حمایت عاطفی مساله مدار پیش بینی می‏شود.. این متغیر حدود 13درصد از پراکندگی نمرات نشانگان خلق و اضطراب را پیش بینی می‏کند و نتایج تحلیل رگرسیون در خصوص ابعاد حمایت اجتماعی مبین آن است که نشانگان خلق و اضطراب در دانشجویان خارجی صرفاً به وسیله متغیر حمایت عاطفی روزانه پیش بینی می‏شود.. این متغیر حدود 19 درصد از پراکندگی نمرات نشانگان خلق و اضطراب را پیش بینی می‏کند. بحث و نتیجه‏گیری: با توجه به نتایج به دست آمده به نظر می‏رسد که هر چه برخورداری فرد از حمایت اجتماعی ادراک شده و مطلوب بیشتر باشد احتمال دارد که نمره کمتری در افسردگی عمومی و متغیر فقدان احساس لذت کسب کند همچنین هر چه برخورداری فرد از حمایت عاطفی مساله مدار و حمایت عاطفی روزانه بیشتر باشد احتمال دارد که نمره کمتری در نشانگان خلق و اضطراب کسب کند.

مقاله علمی - پژوهشی

ارتباط عاطفه مثبت، شرایط کاری و حمایت از هدف با رضایت شغلی: بررسی نقش میانجی خودکارآمدی و پیشرفت در جهت هدف

صفحه 58-81

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5916

یوسف کریمی، کیومرث فرحبخش

چکیده این پژوهش با هدف ارتباط بین عاطفه مثبت،شرایط کاری و حمایت از هدف با رضایت شغلی و همچنین بررسی نقش میانجی متغیرهای خودکارامدی و پیشرفت در جهت هدف صورت گرفت. روش این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی می‏باشد. جامعه آماری این پژوهش را کلیه معلمان شهرستان شهریار تشکیل می‏داد، تعداد 274 نفر از معلمان دبیرستان‏های شهر شهریار به شیوه تصادفی خوشه‏ای انتخاب و به پرسش‏نامه‏های رضایت شغلی، عاطفه مثبت، پیشرفت در جهت هدف، حمایت از هدف، خود کارآمدی شغلی، و شرایط کاری پاسخ دادند. یافته‏ها: نتایچ تحقیق نشان داد که مدل مفروض شده با داده‏ها دارای برازش مناسبی نبود، با این حال با استفاده از شاخص‏های اصلاح مدل، مدل مورد نظر اصلاح شد و سه مسیر عاطفه مثبت به رضایت شغلی، شرایط کاری به رضایت شغلی و خود کارآمدی به رضایت شغلی حذف گردیدند. همچنین یافته‏ها نشان دادند که مدل اصلاح شده دارای برازش مناسبی است. در مدل اصلاح شده تمام متغیرها به جز حمایت از هدف به صورت غیرمستقیم و از طریق پیشرفت در جهت هدف بر روی رضایت شغلی تأثیر می‏گذاشتند زیرا تأثیر مستقیم خودکارآمدی، عاطفه مثبت و شرایط کاری بر رضایت شغلی حذف شد.

مقاله علمی - پژوهشی

فراتحلیل مقایسه اثربخشی مداخلات روانشناختی و دارو درمانی بر کاهش سردردهای میگرنی و تنشی (ایران 1379-1390)

صفحه 83-117

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5917

ایوب کمالی، حمیدرضا عریضی

چکیده زمینه و هدف: در سال‏های اخیر، متخصصان در زمینه سردردهای میگرنی و تنشی به دنبال سنجش و مقایسه اعتبار و کارایی مداخلات روانشناختی و درمان دارویی بوده‏اند. در این خصوص فراتحلیل با یکپارچه کردن نتایج حاصل از انجام تحقیقات مختلف، میزان اندازه اثر روش درمان را مشخص می‏نماید. پژوهش حاضر نیز بر آن است تا با استفاده از الگوی پژوهشی فراتحلیل، میزان اثرگذاری مداخلات روانشناختی و دارو درمانی را بر کاهش نشانه‏های اختلال سردردهای میگرنی و تنشی مورد بررسی قرار دهد. روش: بدین منظور از بین 45 پژوهش، 21 پژوهش که از لحاظ روش شناسی مورد قبول بودند، انتخاب و فراتحلیل بر روی آنها انجام گرفت. ابزار پژوهش عبارت از چک لیست فراتحلیل بود. یافته‏های پژوهش نشان داد که: میزان اندازه اثر مداخلات روانشناختی بر کاهش نشان‏های سردردهای میگرنی و تنشی 64/0 بود (01/0p≤). همچنین نتایج پژوهش نشان داد که میزان اندازه اثر مداخلات دارویی بر کاهش نشانه‏های سردرد های میگرنی و تنشی 33/0 بود (01/0p≤). نتیجه‏گیری پژوهش نشان داد که میزان اندازه اثر درمان‏های روانشناختی بر کاهش علایم اختلال میگرن مطابق جدول تفسیر اندازه کوهن در حد بالا و میزان اندازه اثر مداخلات دارو درمانی بر کاهش علایم اختلال میگرن مطابق جدول تفسیر اندازه کوهن در حد متوسط است.

مقاله علمی - پژوهشی

نقش بهزیستی معنوی و امیدواری در پیش بینی رضایت از زندگی دانشجویان

صفحه 119-136

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5918

محمود برجعلی، محمود نجفی

چکیده هدف پژوهش حاضر، پیش بینی رضامندی زندگی براساس بهزیستی معنوی و امیدواری در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرج بود. بدین منظور 500 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی کرج با روش نمونه-گیرى خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسش نامه‏های بهزیستی معنوی، امیدواری و جمعیت شناختی بود. داده‌ها با استفاده از روش همبستگی و رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین بهزیستی معنوی با امیدواری (001/0P<) و رضایت از زندگی (001/0P<) رابطه مثبت معناداری وجود دارد. نتایج پژوهش با استفاده از تحلیل رگرسیون، نشان داد بهزیسنی معنوی و امیدواری روی هم رفته به طور کلی 40 درصد از واریانس رضایت از زندگی را تبیین می کنند. در مجموع یافته‏ها حاکی از اهمیت نقش بهزیستی معنوی و امیدواری در رضایت از زندگی بود. این نتایج می‏تواند در برنامه ریزی‏ها و سیاست گذاری‏ها برای ارتقاء سطح کیفی زندگی و زندگی سازگارانۀ دانشجویان سودمند باشد.

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی تأثیر آموزش هوش هیجانی به روش درونگردی جذب و انطباق بر تاب آوری و پرخاشگری در دختران نوجوان

صفحه 137-142

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.5919

فاطمه شورچی گلنکدری، فریده حسین ثابت

چکیده مقدمه: ناتوانی در کنترل و مهار پرخاشگری و فقدان تاب آوری از موضوعاتی است که نوجوانان با آن درگیرند. برای پاسخ به این نیاز آموزش هوش هیجانی به روش درونگردی جذب و انطباق به آنها ارائه گردید. روش: در این پژوهش از طرح آزمایشی از نوع پیش آزمون _ پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. 30 نفر از دانش آموزان دختر نوجوان به صورت تصادفی و خوشه‏ای چندمرحله‏ای انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. افراد گروه آزمایش تحت آموزش هوش هیجانی قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند. قبل و بعد از آموزش و 10 هفته بعد از اتمام آموزش پرسشنامه پرخاشگری «باس و پری » و مقیاس تاب آوری «کونر و دیویدسون » اجرا شد. نتایج: داده‏ها به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که میزان پرخاشگری کلی و نیز تمام مؤلفه‏های آن در گروه آزمایشی کاهش یافته است که تا زمان پیگیری نیز ادامه داشت. میزان تاب‏آوری نیز افزایش داشت. به نظر می‏رسد آموزش هوش هیجانی به روش درونگردی جذب و انطباق برای کاهش پرخاشگری و افزایش تاب آوری در نوجوانان مفید است از این رو می‏توان این آموزش را در مدارس و دیگر مراکز آموزشی جهت ارتقای سطح تاب آوری و نیز کاهش پرخاشگری به کار برد. نمونه‏های بزرگتر و متنوع‏تر به فهم بهتر سودمندی این شیوه مداخله کمک خواهد کرد.