دوره و شماره: دوره 4، شماره 14، تابستان 1392، صفحه 1-127 
مقاله علمی - پژوهشی

تدوین پروتال درمانی بر اساس ذهن آگاهی مبتنی بر فعال سازی طرحواره‌های معنوی - اسلامی و مقایسه اثربخشی آن با درمان پردازشی - تجربه‌ای/ هیجان مدار بر کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان

صفحه 1-22

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6092

حبیب اله اکبری، عبدالله شفیع آبادی

چکیده پژوهش حاضر به تدوین پروتال درمانی براساس ذهن آگاهی مبتنی بر فعال سازی طرحواره‌های معنوی - اسلامی و مقایسه اثربخشی آن با درمان پردازشی - تجربه‌ای/ هیجان مدار بر کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان دختر دانشگاه علامه طباطبایی پرداخته است. نمونه آماری این پژوهش شامل 45 نفر از دانشجویان دختر پردیس نیمه حضوری دانشگاه می‌باشند که به صورت تصادفی به سه گروه 15 نفره آزمایش 1، آزمایش 2 و گواه اختصاص یافتند. دو گروه آزمایش هر کدام به صورت بدون جداگانه در طی 8 جلسه مداخلات درمانی مربوطه را دریافت کردند. ابزار پژوهش مقیاس تشخیص اضطراب اجتماعیSPAI است. تجزیه و تحلیل اطلاعات از طریق تحلیل کواریانس و آزمون‌های تعقیبی صورت گرفت. نتایج نشان داد که فرضیه اول پژوهش مبتنی بر این که ذهن آگاهی مبتنی بر فعال سازی طرحواره‌های معنوی - اسلامی در کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان دختر مؤثر است با احتمال 99% تأیید شد. همچنین فرضیة دوم پژوهش مبتنی بر این که درمان پردازشی - تجربه‌ای/ هیجان مدار در کاهش اضطراب اجتماعی دانشجوبان دختر مؤثر است نیز با احتمال 99% تایید شد. فرضیه سوم پژوهش که عبارت بود از بین اثربخشی پروتال درمانی ذهن آگاهی مبتنی بر فعال سازی طرحواره‌های معنوی - اسلامی و درمان پردازشی - تجربه‌ای/ هیجان مدار در کاهش اضطراب اجتماعی دانشجویان تفاوت معناداری وجود دارد با احتمال 99% تایید شد.

مقاله علمی - پژوهشی

سوگیری توجه نسبت به چهره‌های هیجانی در افراد افسرده

صفحه 23-42

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6093

بیتا آجیل چی، حسن احدی

چکیده زمینه و هدف: مطالعات اخیر حاکی از آن است که افراد افسرده دچار سوگیری توجه به محرک‌های منفی هستند، در این راستا، مطالعه حاضر با هدف مقایسه سوگیری توجه در افراد افسرده و همتایان سالم انجام شد. روش: مطالعه حاضر یک پژوهش تحلیلی از نوع علی مقایسه‌ای بوده و جامعه آماری آن کلیه افراد افسرده مراجعه‌کننده به یک کلینیک روان‌شناسی در شهر تهران بودند که پس از انجام غربالگری با استفاده از پرسش‌نامه افسردگی یک و مصاحبه تشخیصی ساختار نیافته بر مبنای (DSMIV)، تعداد 30 نفر از افراد مبتلا به افسردگی متوسط به بالا (با نقطه پرش 21 به بالا) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شده و با تعداد 30 نفر از افراد سالم که از نظر جنس، سن، وضعیت تاهل و میزان تحصیلات با گروه بیمار همتا شده بودند، به عنوان گروه مقایسه انتخاب شدند. سپس آزمون عصب‌شناختی رایانه‌ای دات پروب (تصاویر هیجانی چهره) بر روی آزمودنی‌های هر دو گروه اجرا شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تی دو گروه مستقل برای بررسی همتا بودن دو گروه و تحلیل واریانس دو طرفه چند متغیری (مانووا) برای بررسی سوگیری توجه در دو گروه استفاده شد. نتایج مطالعه نشان داد که بین دو گروه از نظر سرعت پاسخ تفاوت وجود دارد به طوری که گروه افسرده در پاسخ به محرک‌های ناهمخوان کند تر عمل کردند اما دو گروه از لحاظ دقت پاسخ تفاوت معناداری نداشتند. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش تلویحاتی در خصوص نقش شدت افسردگی در سوگیری توجه این افراد و همچنین لزوم به‌کارگیری روش‌های درمانی و یا آموزشی متمرکز بر اصلاح سوگیری در افراد افسرده دربردارد.

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی پیامدهای روانی - جسمانی بمباران شیمیایی بر آسیب دیدگان آن در شهر سردشت به روش کیفی

صفحه 43-56

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6094

بختیار ملکاری، نادر کریمیان

چکیده هدف: پژوهش حاضر به منظور بررسی پیامدهای روانی - جسمانی بمباران شیمیایی بر آسیب‌دیدگان آن در شهر سردشت به روش کیفی انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر یک تحقیق کیفی ( از نوع تفسیری ) می‌باشد و جامعه آماری آن کلیه آسیب‌دیدگان بمباران شیمیایی سردشت بودند. نمونه شامل 15 مرد و 15 زن بودند که به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای بررسی پیامدهای روانی بمباران شیمیایی بر آسیب‌دیدگان از افراد نمونه مصاحبه نیمه ساختاریافته گرفته شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از مقوله بندی و دسته بندی داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که شکایت‌هایی شامل: عدم احساس امنیت، مشکلات چشم، پوست، ریه، تنگی‌نفس و سرگیجه، سردرد، خستگی و احساس خارش و سوزش در بدن، کابوس، عصبانیت، وابستگی عاطفی، اختلالات شخصیتی و کاهش تعاملات اجتماعی در طیف وسیعی از آسیب‌دیدگان مشاهده می‌شود. نتیجه‌گیری: بمباران شیمیایی باعث به وجود آمدن پیامدهای منفی روانی - جسمانی به طور گسترده در آسیب‌دیدگان آن شده است و این افراد نیازمند مداخلات حمایتی مسئولان و نهادهای مردمی هستند.

مقاله علمی - پژوهشی

اثربخشی آموزش خود دلگرم سازی بر کاهش اضطراب امتحان و کمال‌گرایی دانس آموزان دختر سال اول دبیرستان منطقه 9 شهر تهران در سال1391

صفحه 57-74

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6095

سکینه عسلی، حسین سلیمی بجستانی

چکیده هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش خود دلگرم سازی بر کاهش اضطراب امتحان و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان می‌باشد. روش بررسی به این مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه گواه است . گروه نمونه شامل 20 نفر از دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان منطقه 9 شهر تهران در سال تحصیل 91-90 بودند که به صورت تصادفی خوشه‌ای انتخاب و نیز به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه (در هر گروه 10 نفر ) جایگزین شدند. میزان اضطراب امتحان و کمال‌گرایی شرکت‌کنندگان در این پژوهش به ترتیب به وسیله ی سیاهه ی اضطراب امتحان اهواز (1375) و مقیاس کمال‌گرایی اهواز (1378) در پیش آزمون و پس آزمون سنجیده شد. سپس گروه آزمایش در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای آموزش خود دلگرم سازی شوناکر (1980) شرکت کردند و بلافاصله بعد از اتمام جلسات آموزشی بر روی هر دو گروه آموزش و گواه پس آزمون اجرا شد. اجرای تحلیل کوواریانس بر روی داده‌ها نشان داد که میزان اضطراب امتحان و کمال‌گرایی گروه آزمایش کاهش معناداری یافته است (P<0.01). بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که آموزش خود دلگرم سازی کاهش اضطراب امتحان و کمال‌گرایی دانش‌آموزان دختر سال اول دبیرستان را در پی این دارد. لذا چنین برنامه‌ای به منظور کاهش اضطراب امتحان و کمال‌گرایی دانش‌آموزان جهت ایجاد و حفظ سلامت روانی هر چه بیشتر آنان به مسئولین آموزش و پرورش پیشنهاد می‌شود.

مقاله علمی - پژوهشی

رابطه بین توانمندی‌های شخصیتی با عملکرد وظیفه‌ای و زمینه‌ای

صفحه 75-97

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6096

سیمین دخت کلنی، کوروش نامداری

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش توانمندی‌های شخصیتی در پیش‌بینی عملکرد شغلی کارکنان انجام شد. بدین منظور 165 نفر به صورت تصادفی ساده از کارکنان شرکت مدیریت تولید برق شهید محمد منتظری به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش آزمون توانمندی ها و ارزش‌ها در عمل (پیترسون و سلیگمن،2003)، فهرست وارسی عملکرد وظیفه‌ای (بیرنه و همکاران،2005) و فهرست وارسی عملکرد زمینه‌ای (کونوی،1999) بودند. نتایج تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که توانمندی‌های آزاداندیشی، معنویت و هوش اجتماعی، عملکرد شغلی وظیفه‌ای، و توانمندی‌های قدرشناسی و آزاداندیشی، عملکرد شغلی زمینه ای را پیش‌بینی می‌کنند.

مقاله علمی - پژوهشی

اثربخشی آموزش مدیریت خودگویی در کاهش میزان افسردگی دانش‌آموزان دبیرستانی

صفحه 99-112

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6097

عاطفه احمدی، فرامرز سهرابی

چکیده هدف این پژوهش بررسی تأثیر آموزش مدیریت خودگویی در کاهش میزان افسردگی دانش‌آموزان بود. نمونه این پژوهش که متشکل از 30 نفر از دانش‌آموزان دختر افسرده دبیرستانی بود که به شیوه نمونه‌برداری تصادفی خوشه‌ای از جامعه آماری دبیرستان‌های شهر اراک انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه گمارده شدند. یک گروه شامل 15 نفره به عنوان گروه آزمایش که به مدت 10 جلسه تحت آموزش مدیریت خودگویی قرار گرفتند و یک گروه 15 نفره به عنوان گروه کنترل که آموزشی را دریافت نکردند. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق عبارت بود از پرسش‌نامه افسردگی یک (فرم بلند) که نمونه پژوهش حاضر در آن نمره بیشتر از 10 (نامه برش) را کسب کرده بودند که به عنوان پیش آزمون و پس آزمون از این پرسش‌نامه استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون t مستقل برای تفاضل نمرات پیش آزمون و پس آزمون گروه ‌ها استفاده شد. نتایج پژوهش حاضر فرضیه اساسی پژوهش مبتنی بر« آموزش مدیریت خودگویی در کاهش افسردگی دانش‌آموزان مؤثر است» را تأیید کرد و تأثیر متغیر مستقل تفاوت آشکاری در نمرات میانگین دو گروه ایجاد کرد.

مقاله علمی - پژوهشی

نقش معنویت در پیش‌بینی سبک‌های مقابله با استرس

صفحه 113-127

https://doi.org/10.22054/qccpc.2013.6098

علی بیگی، محمدعلی محمدی فر

چکیده انجمن معتادان گمنام سازمانی است، جهانی و میلیونی که از طریق برنامه‌های معنوی بهبودی از مواد، به معتادان زیادی برای پرهیز از مواد کمک کرده است. پژوهش حاضر با هدف یافتن نقش ابعاد معنویت (معنایابی در زندگی، تاثیر ارتباط با خداوند، شکوفایی و فعالیت معنوی، تجربیات متعالی عرفانی، تجربیات سلبی معنوی، فعالیت‌های اجتماعی و مذهبی)، در پیش‌بینی سبک‌های مقابله‌ای(تکلیف مدار، اجتناب مدار، هیجان مدار)، در اعضای انجمن معتادان گمنام انجام گرفته است. در این مطالعه همبستگی، نمونه‌ای شامل 96 نفر از اعضای انجمن معتادان گمنام شهرستان شاهرود (مذکر در دامنه سنی 20 تا 40 سال، حداقل 6 ماه پرهیز از مواد) انتخاب و پرسش‌نامه‌های تجربه معنوی، و سبک‌های مقابله‌ای بر روی آنها اجرا شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل رگرسیون به روش هم زمان انجام شد. نتایج نشان داد که ابعاد معنویت به طور معناداری پیش‌بینی‌کننده سبک مقابله‌ای تکلیف مداری، و سبک مقابله‌ای اجتناب مداری بودند. از میان زیر مولفه ‌های معنویت، مؤلفه‌های تأثیر ارتباط با خدا و تجربیات متعالی معنوی، 33% از واریانس سبک مقابله‌ای تکلیف مداری و 20% از واریانس سبک مقابله‌ای اجتناب مداری را تبیین کردند. به نظر می‌رسد که تقویت معنویت در اعضای انجمن معتادان گمنام ممکن است باعث تحول در سبک‌های مقابله‌ای افراد شده که طی آن بتوانند از مواد پرهیز کنند.