دوره و شماره: دوره 5، شماره 20، زمستان 1393، صفحه 1-200 
مقاله علمی - پژوهشی

آسیب شناسی کارکردهای جنسیتی زوجین در خانواده از دیدگاه قرآن

صفحه 1-15

https://doi.org/10.22054/qccpc.2014.1682

ابراهیم نعیمی، سمیه کاظمیان

چکیده اگرچه دربارة اهمیت نهاد خانواده در اسلام و آموز‌ه‌های دینی دربارة تحکیم نهاد خانواده، پژوهش‌های بسیاری صورت گرفته است، اما ویژگی عمدة این پژوهش‌ها، غفلت از بازخوانی آموزه‌های دینی از منظر آسیب‌شناسی کارکردهای جنسیتی زوجین است. نویسنده بر این باور است که در ایران نظریه پردازی و نگاه جامع به خانواده وجود نداشته و از همین روی، کارکردهای جنسیتی زوجین کمابیش در جهت تضعیف و تهدید کیان خانواده قرار گرفته است. در مقاله حاضر با هدف استخراج دیدگاه‌ اصیل اسلامی یعنی نص قرآن کریم، به بررسی کارکردهای جنسیتی زوجین پرداخته شده است. روش تحقیق، توصیفی تحلیلی است. روش جمع‌آوری داده‌ها روش کتابخانه‌ای و ابزار آن، فیش‌برداری بوده است. در این تحقیق برای تحلیل اطلاعات، از تحلیل کیفی استفاده شد. در این مقاله تلاش بر آن است مشکلات خانواده برمبنای دیدگاه قرآنی مورد بررسی قرار گیرد و به آسیب‌شناسی کارکردهای جنسیتی زوجین پرداخته شود و پیامدهای این جریان در حوزة خانواده بازنمایی گردد. یافته‌های این پژوهش آشکارسازی آسیب‌های کارکردهای جنسیتی مردان و زنان مبتنی بر دیدگاه‌های قرآن‌کریم می‌باشد.

مقاله علمی - پژوهشی

ارائه الگوی خانواده درمانی سهم گذاری در حل تعارضات خانواده

صفحه 27-57

معصومه اسمعیلی

چکیده این پژوهش
با هدف ارائه یک الگوی مشاوره ازدواج و خانواده صورت گرفته است. به این
منظور ابتدا مقدمه­ای بر چگونگی تشکیل خانواده، تحولات خانواده در جهان و تأثیرپذیری
و تأثیرگذاری این تحولات در زندگی انسان، با توجه به متون مرتبط ارائه‌شده است. روش مورد استفاده در این پژوهش، روش استقرایی-
قیاسی است. سطح تحلیل در این جستار هم تهیه یک گزارش توصیفی از آیات درباره ازدواج
و خانواده و هم گسترش یک نظریه درباره ازدواج و خانواده است. مبانی و اصول مستخرج از آیات قرآن کریم به عبارت ذیل تدوین
شدند: مبنای اول مخلوقیت سهم گذار و اصول مرتبط: حکیمانه بودن نیاز ذاتی به همسری،
خالق محور معنابخشی، مسئول در مقابل اهداف کلی آفرینش، عامل در سعادت و شقاوت خود.
مبنای دوم آفرینش احسن و اصول مرتبط: انتخاب‌گری لازمه تکوین بشر،
ارتباط لازمه‌ی تکوین بشر، معیارمندی آفرینش. مبنای سوم پیوستگی و وسعت هستی و
اصول مرتبط:
حق محور همگرایی ، نظارت و قاعده‌مندی آفرینش، درک اصل و
فرع لایه‌های وجود از طرف سهم گذار، درک پیوستار زمان از طرف سهم گذار، درک بافت
پرورش سهم گذار. مبنای چهارم هدفمندی آفرینش و اصول مرتبط: مشابهت نگاه سهم‌گذاران،
هماهنگی نگاه سهم‌گذاران بر محور حق، نیت‌مداری و در نهایت مبنای پنجم زوجیت و
اصول مرتبط: آرامش، مودت ، رعایت نقش‌های زوجی، دوستی بر مبنای حق، هماهنگ با
قواعد کلی، زوجیت به اذن الله. برنامه مورد نظر در بخش محتوا مؤلفه‌های زندگی
سعادتمند زوجی با توجه به ویژگی‌هایی که قرآن کریم در سوره فرقان و انبیا مطرح
فرموده؛ در بخش فرایند مسیر سلوک انسانی از نظر قرآن کریم و در بخش فنون نیز از
فنونی ارتباطی، استدلالی،استعلایی و قانع سازی هیجانی هستی شناسانه قرآن کریم بهره
گرفته است.  

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی رابطه ساده و تعدیل‌گر ناامیدی و عملکرد خانواده با افکار خودکشی‌گرا در بین دانش‌آموزان پایه اول دبیرستان‌های شهر اهواز

صفحه 59-79

خالد اصلانی، عباس امان اللهی، پری ولد مومن، منوچهر تقی پور

چکیده مطالعه­ی حاضر
با هدف بررسی رابطه
­ی بین ناامیدی و افکار خودکشی‌گرا
با نقش تعدیل
­گر عملکرد خانواده در بین دانش­آموزان
دختر و پسر ناحیه­ی یک و سه، شهر اهواز انجام گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی
دانش‌آموزان پایه اول دبیرستان شهر اهواز بود که از میان 181 دانش
­آموز دختر
و 179 دانش‌آموز پسر با روش نمونه
­گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله­ای انتخاب
شدند و سه مقیاس ناامیدی (
BHS)، عملکرد خانواده (FAD) و افکار خودکشی­گرا (SIS) را تکمیل کردند. تجزیه و تحلیل داده­ها نشان
داد که بین ناامیدی و عملکرد خانواده و عملکرد خانواده و افکار خودکشی
­گرا رابطه­ی
منفی و معناداری به لحاظ آماری در هر دو گروه وجود دارد، علاوه بر این بین ناامیدی
و افکار خودکشی
­گرا رابطه­ی مثبت
و معناداری در هر دو گروه دختر و پسر وجود دارد. نتایج همچنین نشان داد که در میان
دختران عملکرد خانواده تعدیل
­کننده رابطه­ی میان
ناامیدی و افکار خودکشی
­گرا نمیباشد، ولی
در میان پسران عملکرد خانواده تعدیل کننده رابطه
­ی ناامیدی
وافکار خودکشی
­گرا می­باشد؛ بنابراین می­توان گفت
که میان ناامیدی به عنوان یکی از نشانه­های اصلی افسردگی و افکار خودکشی‌گرا که به
دنبال آن می­آید رابطه
­ی بسیار قوی وجود دارد.

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی رضایت شغلی و بهره‌وری شغلی کارکنان دور کار و غیر دورکار بر حسب نوع عضویت کارکنان وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی

صفحه 81-94

شیوا سخائی، عبدالله شفیع آبادی، کیومرث فرحبخش

چکیده پیشرفت در فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان ابزاری، تعاملات بین سازمانی و افراد را هر چه بیشتر تسهیل نموده و مفهوم کار را به معنای سنتی آن از نظر مکانی و زمانی تغییر داده‌است. یکی از این تغییرات، پیدایش الگوهای روش کار مبتنی بر رایانه، به نام دورکاری است. پژوهش حاضر به منظور بررسی رضایت شغلی و بهره‌وری شغلی کارکنان دورکار و غیردورکار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی صورت گرفت. روش پژوهش توصیفی و جامعه آماری این پژوهش کلیه‌ی کارمندان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بودند که از بین آن‌ها به صورت تصادفی 240 نفر شامل 120 نفر کارمند دورکار و 120 نفر کارمند غیردورکار انتخاب شدند و پرسشنامه‌های رضایت شغلی دانت و پرسشنامه بهره‌وری برگرفته از مدل هرسی و گلد اسمیت توسط آن‌ها تکمیل گردید داده‌ها با استفاده از تحلیل تمییز تحلیل شد. نتایج این پژوهش نشان داد که تابع تمییز بدست آمده از قدرت تشخیصی مناسبی برای پیش‌بینی واریانس متغیر ملاک در دو گروه دورکار و غیر دورکار برخوردار است. همچنین میانگین رضایت شغلی و بهره‌وری شغلی در دورکاران بیشتر از غیر دورکاران است.

مقاله علمی - پژوهشی

مقایسه هیجان خواهی و کفایت اجتماعی دختران ساکن مراکز شبانه‌روزی بهزیستی با دختران تحت سرپرستی خانواده

صفحه 95-112

آسیه شریعتمدار، ساحره پور گراوند

چکیده هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه‌ی هیجان خواهی و کفایت اجتماعی دختران (20-13) بی‌سرپرست و بدسرپرست ساکن در مراکز شبانه‌روزی بهزیستی با دختران تحت سرپرستی خانواده است.
 روش: روش تحقیق حاضر توصیفی و از نوع پس رویدادی می‌باشد. جامعه آماری 60 نفر است. نمونه‌های تحقیق 30 نفر از گروه دختران بی‌سرپرست و بدسرپرست استان لرستان به صورت در دسترس و 30 نفر از گروه دختران تحت سرپرستی خانواده استان مذکور به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. اطلاعات هر دو نمونه دختران بی‌سرپرست و تحت سرپرست خانواده از طریق پرسشنامه‌های مرتبط یعنی «هیجان خواهی زاکرمن» و «کفایت اجتماعی فلنر» گردآوری شدند. نتایج حاصل از داده‌ها با استفاده از آزمون t برای گروه‌های مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که بین هیجان خواهی و کفایت اجتماعی دختران بی‌سرپرست و بدسرپرست با دختران تحت سرپرستی خانواده تفاوت معنادار وجود دارد.
نتیجه‌گیری: می‌توان گفت که جدایی از والدین به عنوان یک رویداد آسیب‌زا می‌تواند آینده و سلامت رشدی و روانی دختران بی‌سرپرست را تحت تأثیر قراردهد و آن‌ها را دچار آسیب‌های روانی کند.

مقاله علمی - پژوهشی

بررسی رابطه تیپ شخصیتی مادر با میزان خودآگاهی او در اولین دوره بارداری

صفحه 66-84

مستوره صداقت، گلناره قربانو

چکیده تمایل به بچه‏دار شدن از منابع پیچیده زیستی – اجتماعی – فرهنگی و تجارب هشیارانه درون روانی نشأت می‏گیرد. در فرایند بارداری نه تنها جنین تحول می‏یابد، بلکه زن نیز دستخوش دگرگونی‏هایی، خواه جسمانی و خواه روانشناختی، می‏گردد. در این دوره عواملی چون شخصیت و درک از خود می‏توانند در حل بحران ها و مواجه شدن با آنها تأثیرگذار باشند. هدف این مقاله، تعیین رابطه بین تیپ شخصیتی مادر و میزان خودآگاهی او در اولین دوره بارداری می‏باشد. در این تحقیق با اذعان به مطالعات تجربی و میدانی، عواملی چون تیپ شخصیتی و خودآگاهی مورد بررسی قرار گرفت. مبنای نظری تحقیق، نظریه های خودآگاهی راجرز و تیپ شخصیتی یونگ می‏باشند. در مبحث روش تحقیق، روش تحقیق از نوع همبستگی و پرسشنامه‏های خودآگاهی راجرز و پرسشنامه تیپ شخصیتی آیزنک به عنوان مناسب ترین ابزار برای گردآوری و تحلیل اطلاعات مورد نیاز این تحقیق استفاده شده است. جمعیت آماری شامل زنان باردار در اولین بارداری شهر تهران و حجم نمونه نیز براساس فرمول کوکران 200 نفر برآورده شده است که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه‏ای انتخاب شدند. در مجموع، نتایج به دست آمده نشانگر رابطه بین تیپ شخصیتی و میزان خودآگاهی مادر در اولین بارداری می‏باشد.