چگونگی وضعیت شاخص های تمایزیافتگی در خانواده های تهرانی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استاد مرکز تحقیقات علوم رفتاری دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله(عج)

2 کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم ، تحقیقات تهران

چکیده

تمایزیافتگی اعضای خانواده، یک شاخص کلیدی عملکرد خانواده است. در این راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی وضعیت شاخص‌های تمایزیافتگی در خانواده‌های تهرانی انجام شد. روش پژوهش از نوع آمیخته بود که با به کار بستن روش کیفی راهبرد اکتشافی زنجیره‌ای و رویکرد پدیدارشناختی و روش کمی همبستگی اجرا گردید. در این تحقیق که در سال 1395 انجام شد، ابتدا از طریق مصاحبه­های اکتشافی، عناصر و مؤلفه‌های شاخص‌های تمایزیافتگی در فرهنگ ایرانی استخراج و کدگزاری شدند. اعتبار شاخص‌های بدست آمده از طریق روش دلفی با گروهی از متخصصین بدست آمد. 12 شاخص اصلی و 78 شاخص فرعی برای تمایزیافتگی در خانواده‌های تهرانی شناسایی شد. سپس شاخص‌های بدست آمده تبدیل به مقیاس شده و به طور موازی با مقیاس تمایزیافتگی تجدیدنظر شده اسکورون و اسمیت (2003) بر روی نمونه 100 نفری از والدین شهر تهران اجرا شد. نتایج حاصل از مطالعۀ میدانی در سنجش وضعیت تمایزیافتگی، همبستگی مثبت به میزان 40/0  معنادار (001/0P<) بین این دو مقیاس را گزارش می‌کند. تمامی مؤلفه‌های مقیاس تمایزیافتگی برآمده از پژوهش، رابطۀ مثبت معنادار با یکدیگر داشته و همبستگی درونی دارند. در خانواده‌های تهرانی شاخص هویت  بالاترین رتبه و واکنش‌های هیجانی پایین‌ترین رتبه را به خود اختصاص داد. این رتبه بندی درقبال تمامی شاخص‌های فرعی نیز ارائه گردید.  نتایج بدست آمده نشان می‌دهد در رابطه با خانواده‌های ایرانی برخی شاخص‌های تمایزیافتگی از ارجحیت خاصی برخوردار است در حالیکه برخی شاخص‌ها مورد توجه و تمرکز این فرهنگ و قومیت نمی‌باشد بنابراین، توجه به مبانی فرهنگی و اجتماعی در شناخت وضعیت تمایزیافتگی مهم است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Status of differentiation Indicators in the families of Tehran

نویسندگان [English]

  • khodabakhsh ahmadi 1
  • fereshte paknejad 2
1 Behavioral Sciences Research Center, Baqiyatallah University of Medical Sciences
2 Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran
چکیده [English]

Differentiation is an effective variable in the formation and stableness of the family. In this regard, this study aimed to identify Status of differentiation indicators was conducted in the families of Tehran. The method of study is “Mixed” (qualitative and quantitative) that its quantitative part was done by correlation. In this study, which was conducted in 2016, the concept of differentiation in the Bowen’s theory of intergenerational was extracted. Credit indices obtained through using the Delphi method with a group of experts. 12 main indicators and 78 indexes sub for differentiation in Tehranian families were identified. The indicators obtained converted into the questionnaire and at the same time, were conducted with the scale of differentiation (DSI-R) on a sample of 100 of parents. The results of the field study in assessment of the differentiation using indicators from this study that was conducted in parallel with differentiation scale, reports a significant positive correlation to the amount of meaningful 0/40 (P<0/001) between these two measurements. Identity factor has the highest rank and emotional reactions have lowest rank in Tehranian families. The results show that Although differentiation is a deep and comprehensive feature regarding to human behavior, but can be focused on the cultural and social context in main sub-indicators. So, due to cultural and social principles, it is important to understand the differentiation status.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Differentiation
  • indicator
  • Family
احمدی، خدابخش. خدادادی، جواد.(1393). مطالعه امکان استخراج شاخص‌های سلامت روان در خانواده‌ها. گزارش پژوهش، مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی بقیه‌ا.. (عج).
آزادارمکی، تقی(1393). خانواده ایرانی: علم.
باجگیرانی، سونه قناعت؛ قنبری هاشم‌آبادی، بهرامعلی؛ ظریف، فرزانه (1392). بررسی رابطه میان تمایزیافتگی خود و سبک‌های عشق‌ورزی، فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 4(16): 69-83.
پاک‌نژاد، فرشته؛ احمدی، خدابخش (1396). هم‌سنجی شناسه‌های تمایزیافتگی دیدگاه میان نسلی بوئن با شناسه‌های تمایزیافتگی ادراک‌شده در جامعه پدر و مادرهای ایرانی ساکن شهر تهران، فصلنامه مشاوره و رواندرمانی خانواده، 7(1 پیاپی 23):85-104.
حسینیان، سیمین؛ نجفلویی، فاطمه (1390). رابطة تمایز خود با نشانگان روان‌شناختی و جسمی در زنان مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره، زن و مطالعات خانواده، 3(11): 29-44.
گلدنبرگ، ایرنه و گلدنبرگ، هربرت. (2000). خانواده درمانی. ترجمۀ حمید رضا حسین شاهی برواتی و همکاران.( 1389). تهران: نشر روان.
گوهری، شیوا. زهراکار، کیانوش. محمدنظری، علی. (1394). پیش‌بینی فرسودگی زناشویی بر اساس تمایزیافتگی و صمیمیت جنسی در پرستاران. پژوهش پرستاری، 11(2):72-80.
قره‌باغی، فاطمه؛ بشارت، محمدعلی؛ رستمی، رضا؛ غلامعلی لواسانی، مسعود (1394). تمایزیافتگی و نشانه‌های اضطراب مزمن در سیستم هیجانی خانواده: زراحی و بررسی اثربخشی مداخله‌ای بر اساس دیدگاه سیستم‌های خانواده بوئن. فصلنامه مشاوره و رواندرمانی خانواده، 5(1 پیاپی 17):1-22.
نعیمی، قادر؛ پیرساقی، فهیمه؛ بشیرپور، محراب؛ اکبری، زهرا (1394). نقش مؤلفه‌های سلامت خانواده اصلی و ابعاد تمایزیافتگی خود در پیش‌بینی رغبت به ازدواج در دانشجویان، فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 6(21): 87-107.
نیکولز، مایکل. (2002). خانواده درمانی (مفاهیم و روشها). ترجمه محسن دهقانی و همکاران.( 1393). تهران: نشر دانژه.
 
Bowen, M. (1966). The use of family theory in clinical practice. Comprehensive psychiatry, 7(5):345-374.
Bowen, M. (1978). Family therapy in clinical practice. New York: Aronson.
Charles, R. (2001). Is there any empirical support for Bowen s concepts of differentiation of self, triangulation, and fusion? American Journal of family therapy, 29(4):279-292.
Chung, H.; Gale, J. (2006). Comparing self-differentiation and psychological well-being between Korean and American students. Contemp Fam Ther. 28: 367-381.
Drake, J. R. (2011). Differentiation of Self Inventory- Short Form: Creation & Initial Evidence of Construct Validity. PhD Dissertation, University of Missouri-Kansas City.
Ferdinand, L. (2001). The influence of differentiation of individual and couples functioning in premarital and newlywed couples. Masters of thesis in georgia State University.
Guba, E. G.; Lincoln, Y. S. (1989). Fourth generation evaluation, Newbury park, CA: SageHatonen, H. Suhonen, R. Warro, H. (2010). Patientes Perseptions of patient education on psychiatric inpatient wards: a qualitative study. Journal of psychiatric and mental health nursing. 17(4):335-341.
Hofstede, Geert (2010). Culture and Organization. Thousands Oaks, Ca. Sage Publications. International Los-Angeles unive for PHD.
Johnson, P.; Stone, R. (2008). Parental Alcoholism and Family Functioning: Effect of Differentiation Levels of Young Adults. Alcoholism Treatment Quarterly, 27(1): 3-18.
Kao, H.; Sinha, D. (1997). Asian perspectives on psychology. New delhi , thousands oaks. Ca/London, Sage publication.
Kerr, M. E.;  Bowen, M. (1988). Family evaluation: An approach based on Bowen theory. New York: W. W. Notron.
Klever, P. (2009). Goal direction and effectiveness emotional maturity, and nuclear family functioning. Journal of Marital and Family Therapy, 35(3): 308-324.
Markus, H.; kitayama, S. (1991). Culture and the self implications for cognition and emotion and motivation. Psychological review. 98(2): 224-253 .
Murphy, M. Francis. (1999). Is the bowen theory universal? Level of differentation of self and marital adjustment among Asian-American. PhD Dissertation of Wright Inistitute Graduate School of Sychology.
Pease, K. (2013). Differentiation of self and anxiety as a function of culture. A thesis for the degree of master of Science California State University, Stanislaus.
Peleg, O.; Yitzhak, M. (2011). Differentiation of self and Separation Anxiety: Is There a Similarity between Spouses. Journal of Contemporary Family Therapy, 33(1): 25-36.
Peleg-Popke, ora. (2002). Bowen Theory: A study of Differentiation of Self, Social Anxiety and Physiological Symptoms. Contemporary Family Therapy, 24(2):355-370.
Rudy, D.; Sheldon, KM.; Awong, T.; Tan,  HH. (2007).  Autonomy, culture and well being: the benefits of inclusive autonomy. Journal of research in personality.41. 983-1007 .
Skowron, E. A. (2000). The role of Differentiation of Self in Marital Adjustment. Journal of counseling psychology, 47(2):229-237.
Skowron, E. A. (2003). Assessing interpersonal fusion: Reliability and validity of a new DSI fusion with others subscales. Journal of Marital and Family Therapy, 29(2): 209-222.
Skowron, E. A.; Dendy, A. K. (2004), Differentiation of self and attachment in adulthood. Contemporary Family Therapy, 26(3):337-357.
Skowron, E. A.;  Smith, A. (2003). Bowen theory: A Study of Differentiation of self, Sosial anexiety, and Physiological symptoms. Contemporary Family Therapy. 24(2):69-335.
Skowron, E.A.; Friendlander, M.L. (1998). The Differentiation of self-Inventory; Development and Initial Validation. Journal of Counseling Psychology, 45(3): 235-246.