معماری شایستگی‌های مشاوران مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناسی: ارائه الگو مبتنی بر داده‌های کیفی (مطالعه موردی: مراکز مشاوره شمیم وابسته به نیروهای مسلح ج.ا.ا.)

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه اصفهان

2 استادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع)

چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگوی شایستگی‌های مشاوران در بافت مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناسی نیروهای مسلح جمهوی اسلامی ایران انجام ‌شد. به‌عبارت‌دیگر، مساله اصلی تحقیق حاضر این بود که ابعاد و مولفه‌های الگوی شایستگی‌های مشاوران برای کار در مراکز مشاوره و خدمات روان‌شناسی در بافت سازمان نظامی مورد مطالعه کدام‌اند؟ این پژوهش را می‌توان بر مبنای هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی به شمار آورد. جامعه آماری این پژوهش شامل مشاوران (حوزه‌های خانواده، ازدواج، فردی، تحصیلی و کودک و نوجوان) مراکز مشاوره سازمان نظامی مورد مطالعه بود که در مجموع 71 مشاور را شامل می‌شد. روش نمونه‌گیری به صورت هدفمند صورت گرفت. بر اساس این روش، حجم نمونه مبتنی بر اشباع نظری بود لذا فرآیند مصاحبه تا حصول اطمینان از احصاء داده‌های مرتبط با موضوع تحقیق و نبود داده جدید ادامه یافت و در نفر چهاردهم مصاحبه‌ها به پایان رسید. برای گردآوری اطلاعات از روش مصاحبه استفاده گردید که داده‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوا بر مبنای رویکرد قیاسی مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های این تحقیق نشان داد که الگوی شایستگی‌های مشاوران دارای 7 بُعد شایستگی دانشی، بینشی، نگرشی، توانشی، منشی، مهارت‌ها و ویژگی‌های اخلاقی است که 126 مولفه را دربرمی‌گیرند. این یافته‌ها با دو روش تکرارپذیری و دلفی اعتباریابی‌شدند که آزمون دو جمله‌ای انجام شده بر روی داده‌های دلفی نشان داد که همه 126 مولفه‌ شناسایی شده در سطح 05/0 معنادار بوده و مورد تایید خبرگان هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Architecture of counselors' competencies in Counseling Centers and Psychology Services: qualitative-data based patterns (Study Case: SHAMIM counseling centers for IRI Armies)

نویسندگان [English]

  • MOUSA CHOPANI 1
  • morteza karami 2
1 PhD Student, Counseling, Esfahan University
2 مدیر گروه تعلیم و تربیت اسلامی
چکیده [English]

this study aimed to design a merits of consultants' competencies in the context of army forces of Islamic Republic of Iran counseling and psychological services. In other words; the main issue of this study was that to determine which one is the size and the components of consultants' competencies to work in counseling centers and psychology services in the context of a military organization? This research based on the purpose can be applied research and in terms of nature is qualitative one. The statistical population of this study consisted of counselors in (family, marriage, individual, educational and child and adolescent) issues of IRI military organizations counseling centers, which includes 71 totally. Sampling method was targeted. Regarding this method, the sample size was based on theoretical saturation. Therefore, the interview process was continued to ensure that the data related to the research topic and the lack of new data continued, and the interviews ended through the fourteenth. Interview method was used to collect information. Data was analyzed using content analysis method relied on deductive approach. The findings of this study showed that the competency model of counselors has 7 dimensions; knowledge, insight, attitude, ability, behavioral, skills and ethical features that includes 126 components. These findings were validated using two methods of repeatability and Delphi. The binomial test performed on Delphi data showed that all 126 identified components were significant at 0.05 level and were approved by experts.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Competency pattern
  • conselors
  • shamim's conseling centers
بردبار، غلامرضا. (1391). شناسایی مؤلفه‌ها و الگوهای شایسته­گزینی برای بهینه­سازی مدل جانشین­پروری کارکنان. مجله پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، 2(11)، 87_144.
خورشیدی، عباس و فرخی، داود. (1391). مؤلفه‌های سازنده شایستگی­های مهارت آموختگان. دوفصلنامه مطالعات برنامه­ریزی آموزشی، 1(2)، 131_162.
دیباواجاری، مریم. (1392). صلاحیت­های مشاوره چند فرهنگی مشاوران قومیت­های مختلف شهر تهران در ابعاد دانش، آگاهی و مهارت. پایان­نامه دکتری، رشته مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران.
رینولدزولفل، لویس و پاترسون، تی. (2013). فنون و فرایند مشاوره (رویکرد یکپارچه نظریه­ای). ترجمه علی­محمد نظری و علی­اکبر سلیمانیان، 1394، تهران: انتشارات علم.
رضایت، غلامحسین؛ یمنی­دوزی­سرخابی، محمد؛ کیامنش، علیرضا و نوه­ابراهیم، عبدالرحیم. (1390). معماری الگوهای شایستگی: ارائه چهارچوب مفهومی. دوفصلنامه پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، 1(1)، 49_81.
شفیع­آبادی، عبدالله. (1394). روش­ها و فنون مشاوره، چاپ پانزدهم، تهران: کتاب فکرنو.
فالمر، رابرت و کانگر، جی. (2003). استعدادیابی و جانشین­پروری: رویکردها و روش­های پژوهش مدیر در شرکت­های پیشرو جهان. ترجمه بهزاد ابوالعلایی 1387، تهران: انتشارات سرمد.
کیانی، اردشیر؛ نوابی­نژاد، شکوه و احمدی، خدابخش. (1387). ویژگی­های شخصیتی و رعایت اخلاق حرفه­ای در مشاوران و روانشناسان. مجله اندیشه و رفتار، 2(8)، 79_90.
کاویانی، حسین؛ نوری­زاده، مریم؛ پورناصح، مهرانگیز و قدس­میرحیدری، سیمین. (1381). جایگاه مشاوران مدارس و موانع مشاوره. فصلنامه تازه­های علوم شناختی، 4(1)، 67_82.
کری، جرالد. (2013). نظریه و کاربست مشاوره و روان‌درمانی. ترجمه­ی یحیی سید محمدی، 1393، تهران: ارسباران.
گلدارد، دیوید. (2006). مفاهیم و اصول بنیادی مشاوره. ترجمه­ی سیمین حسینیان، 1393، تهران: انتشارات کمال تربیت.
 
Arkowitz, H., Westra, H. A. (2009). Introduction to the special series on motivational interviewing in the treatment of psychotherapy. Journal of clinical psychology, 65(11), 1149_1155.
Bozionelos, N., Bozionelos, G., Polychroniou, P., & Kostopoulos, K. (2012). Mentoring receipt & personality: Evidence for non-linear relationships. Journal of Business Research, 43(1), 173_192.
Comas-diaz, L. (2014). The future of psychotherapy with ethnic minorities. Journal of Psychotherapy, 29(1), 88_94.
Dworkin, T. M., Maurer, V., & Schipani, C. A. (2012). Career mentoring for women: New horizons/Expanded methods. Journal of Business Horizons, 55(4): 363_372.
Dubois, D. D., Rothwell, W. J., Stern, D. J., & Kemp, L. K. (2004). Competency-based human resource management. Palo Alto, CA: Davies-Black Publishing.
Hoffeman, M. M., & Flood, P. C. (2000). An exploration of the relationships between the adoption of managerial competencies, organizational characteristics, human resource sophistication & performance in Irish organizations. Journal of European Industrial Training, 1(1), 128_136.
Hackney, K., Cormier, D. (2014). The professional counselor (5rd ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Lawrence, D. J. (2011). Human subject research: Reporting ethics approval & informed consent in 3 Chiropractic journals. Journal of Manipulative & Physiological Therapeutics. 34(9), 627 _633.
Le Deist, F. D., & Winterton, J. (2005). What is competence? Human Resource Development International, 8(1), 27_46.
Mesarosova, M. & Mesaros, P. (2012). Learning to learn competency & its relationship to cognitive competencies of university students. Social & Behavioral Sciences, 46(1), 4273_4278.
Mischel, W., & Shoda, Y. (1995). A cognitive affective system theory of personality: Conceptualizing situations, dispositions, dynamics, & invariance in personality structure. Psychological Review, 102(1), 246_268.
Paul, H., Rapheal, S. (2009). Research ethics review: Do it ones & do it well. CMAJ. Journal ofPsychology, 180 (6), 597_598.
Solansky, S. T. (2010). The evaluation of two key leadership development program components: Leadership skills assessment & leadership mentoring. Journal of the Leadership Quarterly, 21(1), 675_681.
Serdenciuc, N. L. (2013). Competency-based education _ implications on teachers’ training. Social & Behavioral Sciences, 76(1), 754_758.
Sue, D. W., Sue, D. (2008). Counseling the culturally diverse. Theory & practice (5th ed.): New York.
Sharf, R. S. (2012). Theories of psychotherapy & counseling: Concept & cases. Belmont, CA: Brooks/Cole, Cengage Learning.
Shallcross, L. (2011). Taking care of yourself as a counselor. Counseling Today, 53(7), 30_37.
Tomm, K. M. (2012). One perspective on the Milan approach: Part I. Overview of development, theory, & practice. Journal of Material & family therapy, 10(1), 113_125.
Weatherly, L. A. (2005). Competency models series part I: competency models, an overview. Retrieved from: Society for Human Resource Management: http://shrm.org.
Wang, Y. H., Hu, Ch., Hurst, C. S., Yang, Ch. Ch. (2014). Antecedents & outcomes of career plateaus: The roles of mentoring others & proactive personality. Journal of Vocational Behavior, 85(3), 319_328.