نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

• شمیم عریضی سامانی ¹
• مسعود کیانی ²
• نسیم ملک پور ³

¹ گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

² گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

³ دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

کودکان بی ‌سرپرست و بدسرپرستی که در محیطی نا ‌امن و خالی از عشق تربیت می‌شوند، در معرض بحران‌های عاطفی، اخلاقی، اجتماعی و روحی قرار دارند لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هنردرمانی با رویکرد انسان‌گرا بر نظریه‌ذهن و خودپنداشت کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست شهر اصفهان انجام گردید. پژوهش حاضر با روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه‌ی کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست 7 تا 12 سال شهر اصفهان بود. نمونه آماری به صورت در دسترس از سه مرکز نگهداری کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست شهر اصفهان انتخاب شد و در نهایت 32 کودک گروه سنی 7 تا 12 سال در دو گروه آزمایش (16 نفر) و کنترل (16 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه خودپنداشت کودکان (1963) و آزمون نظریه-ذهن (1999) بود. 10 جلسه هنردرمانی 90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش برگزار گردید که هر جلسه یک تکلیف در خانه نیز داشت. داده‌های پژوهش به روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS26 تحلیل و بررسی شدند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که هنردرمانی با رویکرد انسان‌گرا بر خودپنداشت و نظریه‌‌ذهن کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست، تأثیر معناداری داشته است همچنین بین خودپنداشت و نظریه‌ذهن این کودکان رابطه‌ی معناداری وجود دارد. با توجه به نتایج حاصل، به نظر می‌رسد استفاده از هنر به عنوان یک درمان انسان‌گرا می‌تواند پایه‌ریزی مناسبی برای درمان مبتنی بر تعامل میان کودک، محیط و درمانگر باشد و کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست را به سمت بهبود نظریه‌ذهن و خودپنداشت آن‌ها سوق دهد.

کلیدواژه‌ها

• هنردرمانی انسان‌گرا
• خودپنداشت
• نظریه‌ذهن
• کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست

موضوعات

• روان شناسی

عنوان مقاله [English]

The Effect of Art Therapy with a Humanistic Approach on Self-Concept and Theory of Mind

نویسندگان [English]

• Shamim Oraizi Samani ¹
• Masoud Kiani ²
• Nasim Malekpour ³

¹ Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran.

² Department of Psychology, Faculty of Human Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran.

³ Faculty of Visual Arts, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Orphaned and abandoned children growing up in a loveless and unsafe environment are endangered, facing social, mental, and ethical crises. The aim of this study is to investigate the effect of art therapy with a humanistic approach on the theory of mind and self-concept of the orphaned and abandoned children in Isfahan. The research was a quasi-experimental study with a pre-test and post-test design with a control group. The statistical population was made up of 7- to 12-year-old orphaned and abandoned children in Isfahan. The samples have been collected in a convenient manner among 3 orphanages located in Isfahan, and at least thirty-two 7- to 12-year-old children were put in control (16 children) and the experimental group (16 children). The theory of mind test (1999) and children's self-concept scale (1963) were used as pre- and post-tests. Ten 90-minute sessions were held for the experimental group, with homework in every session. The results were analyzed by multivariate analysis of covariance and Pearson correlation methods using SPSS 26 software. The results show that art therapy with a humanistic approach has a meaningful effect on the self-concept and theory of mind of orphaned and abandoned children. In addition, there is a meaningful relationship between the theory of mind and the self-concept of these children. The results indicated that using art as a humanistic therapy can be a good foundation for therapy based on child, environment, and therapist cooperation and improve the self-concept and theory of mind of orphaned and abandoned children.

کلیدواژه‌ها [English]

• humanistic art therapy
• self-concept
• theory of mind
• orphaned and abandoned children