نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

• فهیمه شاداب مهر ¹
• عاطفه حیرت ²
• زهرا امان اللهی ³

¹ دانش آمخته دکتری مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

² استادیار گروه مطالعات زنان، دانشکده اهل بیت (علیهم السلام)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

³ استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا (س)، تهران، ایران.

چکیده

چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر عدم تمایل به فرزندآوری در میان زوجین و بررسی تاثیر سطح بلوغ عاطفی آنها در این تصمیم انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی انجام گرفت و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 زوج که بصورت آگاهانه تصمیم به نداشتن فرزند گرفته‌اند، در دو شهر تهران و اصفهان در سال 1403 برطبق ملاک های ورودی پژوهش گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها نیز با روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) انجام گرفت. یافته ها در 3 مقوله محوری، 9 مقوله اصلی ، و 47 مقوله فرعی طبقه بندی شده و نشان دادند که نابسندگی مهارت های مدیریت هیجان، ظرفیت محدود در تاب آوری و مسئولیت پذیری، و کیفیت نامطلوب رابطه زوجی، از مهم‌ترین عوامل عدم تمایل به فرزندآوری با محوریت سطح بلوغ عاطفی در زوجین محسوب می شوند. نتایج پژوهش نشان دهنده آن بود که عدم تمایل زوجین به فرزندآوری، فراتر از عوامل اجتماعی و اقتصادی می تواند بطور ویژه متاثر از سطح بلوغ عاطفی زوجین باشد و دراین راستا اهمیت شکل دهی برنامه‌های مداخله‌ای با محوریت ارتقاء سطح بلوغ عاطفی و مولفه های آن جهت بهبود مهارتهای هیجانی، تاب آوری و مسئولیت پذیری، و نیز کیفیت رابطه زوجین مورد تأکید است.

کلیدواژه‌ها

• فرزندآوری
• بلوغ عاطفی
• مطالعه کیفی
• روابط زوجین
• پدیدارشناسی

موضوعات

• مشاوره

عنوان مقاله [English]

A Qualitative Study of the Factors Influencing Childbearing Reluctance: The Impact of Couples’ Emotional Maturity

نویسندگان [English]

• Fahimeh Shadabmehr ¹
• Atefeh Heyrat ²
• Zahra Amanollahi ³

¹ Ph.D. of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba`i University, Tehran, Iran.

² Assistant Professor, Department of Ahl-Al-Bait Studies, Faculty of Theology and Ahl-Al-Bait Studies, University of Isfahan, Isfahan, Iran.

³ Assistant Professor, Department of Counseling, Faculty of Education and Psychology, Alzahra University. Tehran, Iran.

چکیده [English]

Abstract

This study aimed to identify the factors contributing to couples’ reluctance to have children and to examine the influence of their emotional maturity on this decision. Employing a qualitative approach and a phenomenological methodology, data were collected through semi-structured interviews with 12 couples who had consciously decided not to have children. Participants were selected based on predetermined inclusion criteria from the cities of Tehran and Isfahan in 2024. Thematic analysis, following Braun and Clarke’s (2006) framework, was used to analyze the data. The analysis revealed three Central categories, nine Main categories, and 47 subcategories. Key findings highlighted that insufficient emotional regulation skills, limited resilience and sense of responsibility, and poor couple relationship quality were among the most significant factors associated with the reluctance to have children, all closely related to the couples’ levels of emotional maturity. The results suggest that, beyond social and economic influences, couples’ emotional maturity plays a pivotal role in their childbearing decisions. Accordingly, the development of intervention programs aimed at enhancing emotional maturity—particularly emotional skills, resilience, responsibility, and relationship quality—appears essential.

کلیدواژه‌ها [English]

• Childbearing
• Emotional Maturity
• Qualitative Study
• Couple Relationships
• Phenomenology