نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

• الهه حُسنی هنزایی ¹
• محمد حسن لطفی ²
• معصومه دشت آبادی ³
• حسن زارع خورمیزی ⁴

¹ کارشناس پژوهش مرکز تحقیقات سلامت معنوی اسلامی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

² ریاست مرکز تحقیقات سلامت معنوی اسلامی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

³ مرکز تحقیقات سلامت معنوی اسلامی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

⁴ سرپرست مرکز تحقیقات سلامت معنوی اسلامی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد

چکیده

چکیده
تغییرات الگوی ازدواج در ایران طی دهه های اخیر، با فقدان مداخلات علمی، یکسان سازی
مفهومی و فرایندهای آموزشی مرتبط با تشکیل خانواده همراه بوده است. این امر با
چالشهایی نظیر تأخیر در سن ازدواج و عدم آمادگی کافی زوجین برای ورود به زندگی مشترک همراه است.هدف مطالعه طراحی بسته آموزش ترویج و تشکیل خانواده بود. این پژوهش از نوع طرح آمیخته اکتشافی با روش کیفی و کمی بود. جامعه آماری شامل کلیه متخصصان و مشاوران حوزه تشکیل و ترویج خانواده بر اساس اشباع نظری بود (10نفر). ابتدا داده ها با روش بررسی اسناد و متون گرد آوری شد ؛ سپس طبقه بندی و تحلیل مولفه های نهایی بسته آموزشی استخراج و تدوین شد. در مرحله نخست با تحلیل محتوای کیفی منابع نظری و مصاحبه با متخصصان حوزه خانواده، مؤلفه‌های لازم استخراج شد؛ سپس در مرحله کمی جهت بررسی روایی، بسته طراحی شده در اختیار متخصصان قرار داده شدو سنجش روایی محتوایی (CVR و CVI) طبق مدل لاوشه برای ارزیابی ضرورت و تناسب آیتم‌ها اجرا گردید. یافته‌ها نشان داد ضریب CVR در دامنه 60/0 تا 1 و CVI بین 80/0 تا 1 معتبر است که بیانگر روایی محتوایی مطلوب بسته می‌باشد. یافته های کیفی نشان داد تعداد 123 مولفه فرعی، 61 مقوله اصلی بسته آموزش در 8 حیطه دارای روایی هستند. این بسته آموزشی روایی لازم را برای کاربردهای اموزشی و پژوهشی داشته و می‌تواند به‌عنوان الگوی علمی برای مراکز مشاوره خانواده، آموزش قبل از ازدواج و سیاست‌گذاری فرهنگی در حوزه جوانی جمعیت استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

• بسته آموزشی
• تشکیل خانواده
• روایی محتوایی
• کفویت
• همسان‌گزینی

موضوعات

• مشاوره خانواده

عنوان مقاله [English]

Designing a family promotion and formation training package

نویسندگان [English]

• elahe Hosni Hanzaei ¹
• Mohammad Hasan Lotfi ²
• masume dashtabadi ³
• Hasan Zare KHormizi ⁴

¹ Research Expert, Islamic Spiritual Health Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd

² Head of the Islamic Spiritual Health Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd

³ The Islamic Spiritual Health Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd

⁴ Head of the Islamic Spiritual Health Research Center, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd

چکیده [English]

Over recent decades, Iran’s marriage patterns have undergone substantial transformation, accompanied by a lack of systematic, evidence-based interventions and conceptual coherence in educational programs concerning family formation. These shortcomings have contributed to challenges such as postponed marriage, rising early divorce rates, and inadequate couple preparedness. This study aimed to design and validate a Psycho‑Cultural Educational Package for Family Promotion and Formation. Employing an exploratory mixed‑method design, the research integrated qualitative and quantitative approaches. The study population comprised experts and family counselors in marriage promotion, with a sample size determined by theoretical saturation (n = 10).

In the qualitative phase, data were collected through document analysis and semi‑structured interviews. The extracted components were categorized and analyzed to form the preliminary structure of the package. In the quantitative phase, content validity was assessed using Lawshe’s Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI) to evaluate item necessity and appropriateness. CVR values ranged from 0.60 to 1.00, and CVI values from 0.80 to 1.00, indicating satisfactory content validity.

Qualitative analysis identified 123 subcomponents consolidated into 61 validated categories across eight thematic domains. The finalized educational package exhibited robust psychometric properties and construct validity, making it suitable for educational, counseling, and research applications. By offering a scientifically grounded framework for premarital education, family counseling, and cultural policy formulation, this package supports the goals of Iran’s Family and Youth Population Development Act (2022) and strengthens the foundation for stable, sustainable family formation.

کلیدواژه‌ها [English]

• : Educational package
• Family formation
• Content validity
• Marital compatibility
• Assortative matching