اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر تنظیم هیجانی و سطح پلاسمایی هورمون‌ اکسی‌توسین خون زوجین

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی گرایش خانواده درمانیدانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار روان شناسی پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

تنظیم هیجان و همچنین هورمون‌ اکسی‌توسین از جمله عوامل اثرگذار بر تعامل زوجین است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی زوج درمانی هیجان‌مدار بر تنظیم هیجانی و سطح پلاسمایی هورمون‌های اکسی‌توسین خون بود. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل زوجین شهر تهران در سال 1397 بود که با فراخونی در فضای مجازی 15 زوج به روش داوطلبانه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل (هفت زوج) و آزمایش (8 زوج) گمارده شدند. علاوه بر پرسشنامه دشواری تنظیم هیجان (گرتز و روئمر ، 2004) و پرسشنامه تعارضات زناشویی (براتی و ثنایی، 1379)، از آنالیز آزمایشگاهی به روش الایزا برای سنجش سطح اکسی‌توسین در پلاسما، جهت گرداوری داده‌ها استفاده شد. گروه آزمایش به مدت 12 جلسه تحت مداخلات زوج درمانی هیجان‌مدار قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکردند. علاوه بر آماره‌های توصیفی، از تحلیل کوواریانس و مقایسۀ زوجی بنفرونی برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد که زوج درمانی هیجان‌مدار باعث بهبود نمرات تنظیم هیجان زوجین در مولفه‌های عدم پذیرش پاسخ هیجانی، دسترسی محدود به راهبردهای تنظیم هیجانی و عدم وضوح هیجانی می‌شود (05/0p<)، ولی بر مولفه‌های دشواری در انجام رفتار هدفمند، دشواری در کنترل تکانه و فقدان آگاهی هیجانی اثربخشی معناداری ندارد (05/0<P). همچنین نتایج نشان داد که زوج‌درمانی هیجان‌مدار اثربخشی معناداری بر کاهش سطح اکسی‌توسین پلاسمایی زوجین دارد (05/0p<). نتیجه پژوهش نشان داد زوج‌درمانی هیجان‌مدار می‌تواند در جهت بهبود تنظیم هیجان و تغییر در ترشح هورمون اکسی‌توسین مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of emotion-focused couple therapy on emotion regulation and plasma levels of the hormone oxytocin in blood of couples'

نویسندگان [English]

  • Zohreh shoushtari akbar khabaz 1
  • Muhammad arash Ramezani 2
1 Master of Clinical Psychology, Family Therapy, Family Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor and Family Research Institute, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Emotion regulation as well as the hormone oxytocin are among the factors affecting couple interaction. The aim of this study was to evaluate the effectiveness of emotion-focused couple therapy on emotion regulation and plasma levels of blood oxytocin hormones. The research method was quasi-experimental with a pretest-posttest design with a control group. The study population consisted of couples in Tehran in 1397 who were randomly selected by calling 15 couples in cyberspace and randomly assigned to two groups of control (7 couples) and experimental (8 couples). In addition the emotion difficulty questionnaire (Gertz and Roemer, 2004) and the marital conflict questionnaire (Barati and Sanaei, 2000), ELISA laboratory analysis was used to measure plasma oxytocin levels to collect data. The experimental group underwent emotion-focused couple therapy for 12 sessions, while the control group did not receive any intervention. In addition to descriptive statistics, analysis of covariance and Benferoni pair comparison were used to analyze the data. The results showed that emotion-focused couple therapy improves couples' emotion regulation scores in the components of non-acceptance of emotional response, limited access to emotional regulation strategies and lack of emotional clarity (P<0/05), but on components difficult to perform purposeful behavior, difficulty in controlling impulse and lack Emotional awareness is not significantly effective (P>0/05). The results also showed that emotion-focused couple therapy has a significant effect on reducing the plasma oxytocin level of couples (P<0/05). The results showed that emotion-focused couple therapy can be used to improve emotion regulation and change in the secretion of oxytocin.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Emotion-focused couple therapy
  • emotion regulation
  • Plasma oxytocin
  • couples