نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم

چکیده

آگاهی از اهمیت و فواید کاربستِ اصول و ضوابط اخلاقی در رابطه یاورانه، باعث افزایش کاربستِ این اصول و ضوابط در مشاوره می شود.در همین راستا،پژوهش پیش رو با هدف تبیین و تحلیل اثربخشی کاربستِ اصول و ضوابط اخلاقی در فرایند مشاوره و رابطه یاورانه است.سوال اساسی این است که رعایت و کاربستِ اصول و ضوابط اخلاقی در فرایند مشاوره چه فواید و آثاری دارد ؟در پژوهش حاضر از روش توصیفی-تحلیلی و اجتهادی بهره گرفته شده و آموزه های اسلامی و روان شناختی مرتبط با اهمیت و کارکردهای اصول و ضوابط اخلاقی در مشاوره، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.یافته های این تحقیق نشان داد که التزام و کاربستِ اصول و ضوابط اخلاقی در فرایند مشاوره،فواید و آثار اجتماعی،روان شناختی و حرفه ای زیادی در پی دارد. مصونیت بخشی به رابطه یاورانه،افزایش سلامت و امنیت روانی مشاور و مراجع،ارتقاء ارزش های انسانی ،ایجاد امنیت و مصونیت برای همکاران و کارشناسان مشاوره و افزایش تعهد، اعتماد،کارآمدی،تسهیل گری در فرایند مشاوره و ایجاد مقبولیت در روابط یاورانه، از مهم ترین پیامدهای مثبت التزام به اصول و ضوابط اخلاقی در مشاوره است.هر مقدار التزام و تعهد مشاوران به ضوابط اخلاقی افزایش پیدا کند،فرایند مشاوره از کارآمدی و مصونیت بیشتری برخوردار خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating and analyzing the effectiveness of applying ethical principles and criteria in the counseling process

نویسنده [English]

  • aliahmad panahi

چکیده [English]

Awareness of the importance and benefits of applying ethical principles and criteria in a supportive relationship, increases the application of these principles and criteria in counseling. The main question is what are the benefits and effects of observing and applying ethical principles and rules in the counseling process? In the present study, descriptive-analytical and ijtihad methods have been used and Islamic and psychological teachings related to the importance and functions of principles and The ethical rules in counseling have been studied and analyzed. The findings of this study showed that the adherence and application of ethical principles and rules in the counseling process has many social, psychological and professional benefits and effects. Immunity to the helpful relationship, increase the mental health and safety of counselors and clients, promote human values, create security and immunity for colleagues and counseling experts and increase commitment, trust, efficiency, facilitate the counseling process and create acceptance in helpful relationships, The most important positive consequences are adherence to ethical principles and rules in counseling. The more the counselors' commitment to ethical principles increases, the more efficient and secure the counseling process will be..

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ethics
  • Counseling
  • professional immunity
  • facilitation
  • Mutual Trust
قرآن کریم، ترجمه حضرت آیت‌الله ناصر مکارم شیرازی.
 ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله (1404 ق). شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی.
ابن بابویه، محمد بن على (1413).من لا یحضره الفقیه، قم: دفتر انتشارات اسلامى.
ابن شعبه حرانی، حسن بن علی (1404).تحف العقول، قم: جامعه مدرسین.
آستین، لئونارد، (1999).مقدمات مشاوره، ترجمه امیر خطیبی، 1387، تهران: رشد.
باباجانی بروجنی، لاله؛ رضاپور میرصالح، یاسر؛ و متقی، شکوفه (1399). معنویت و تعالی خود در حرفه مشاوره: یک تحلیل کیفی. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 11(44)، 79-106.
پناهی، علی احمد و جان بزرگی مسعود (1396).روان‌شناسی زن و مرد، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
تمیمی آمدی، عبدالواحد (1410).غررالحکم و دررالکلم، قم: دارالکتب الإسلامی.
تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد (1366).تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، قم: دفتر تبلیغات.
جان بزرگی، مسعود؛ غروی، سیدمحمد (1395). اصول درمانگری و مشاوره با رویکرد اسلامی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
جان سامرز، فلناگن (1975).پویایی‌های هویت اخلاقی در حرفه‌های یاورانه، ترجمه آسیه شریعتمدار، 1395، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
جورج، ریکی؛ کریستیانی، ترز استرید (1990).روان‌شناسی مشاوره: نظریه‌ها، اهداف و فرایندهای مشاوره و روان درمانگری، ترجمه محسن حاجیلو، 1374، تهران: رشد.
چوپانی، موسی و کرمی، مرتضی (1398). معماری ‌شایستگی‌های ‌مشاوران مراکز مشاوره و خدمات روانشناسی: ارائه الگو مبتنی‌بر داده‌های کیفی، فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 10 (37)، 1-40.
حرعاملی، محمدبن‌حسن (1409 ق).وسایل الشیعه، قم: آل‌البیت.
حسینیان، سیمین (1385).اخلاق در مشاوره و روان‌شناسی، تهران: کمال تربیت.
رابرت وایس (2018).آسیب‌شناسی روانی کودک و نوجوان، ترجمه یحیی سید محمدی، 1397، تهران: ارسباران.
زهراکار، کیانوش و جعفری، فروغ (1394).مشاوره خانواده (مفاهیم، تاریخچه، فرآیند و نظریه‌ها)، تهران: ارسباران.
سبحانی، جعفر (1376). نظام اخلاقی اسلام، قم: مؤسسه امام صادق (ع).
سید محرمی، ایمان؛ قنبری هاشم‌آبادی، بهرامعلی؛ اصغری ابراهیم‌آباد، محمدجواد (1395). اثربخشی مشاوره گروهی به روش ساختاری بر عملکرد خانواده و رضایت زناشویی، مجله پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره، 6، (2)، ص 63-78.
شریفی، احمد حسین (1391).آیین زندگی و اخلاق کاربردی، قم: نشرمعارف.
شریف الرضى، محمد بن حسین (1414). نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم: هجرت.
شفیع‌آبادی، عبدالله (1366). فنون و روش‌های مشاوره، تهران: رز.
طبرسى، حسن بن فضل (1412).مکارم الأخلاق‏، قم: الشریف الرضی.
عبدالحلیم محمود (1410). فقه الدعوة الی الله، بیروت: بی نا.
کری، جرالد (2013).نظریه و کاربست مشاوره و روان‌درمانی، ترجمه: یحیی سید محمدی، 1393، تهران: ارسباران.
کیانی، اردشیر و همکاران (1393). ساخت و اعتبار یابی مقیاس اخلاق حرفه‌ای مشاوران و روان شناسان، پژوهش‌های مشاوره، ج 13، شماره 49.
کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق (1407).الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
لیثى واسطى، على بن محمد، (1376).عیون الحکم و المواعظ، قم: دارالحدیث.
مجلسی، محمدباقر (1403).بحارالانوار، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
موسوی، هادی و حسنی، سیدحمیدرضا (1397). جایگاه شناسی اخلاق حرفه‌ای در علوم اجتماعی و عقل عملی، مجله علمی-پژوهشی اخلاق وحیانی، 8، (1)، ص 159-180.
نلسون جونز، ریچارد (2005).مقدمه‌ای بر مهارت‌های مشاوره. ترجمه: کیانوش زهرا کار؛ فرشته پرنیان خوی؛ زهرا کهلویی، 1390، تهران: ارسباران.
نوابی نژاد، شکوه (1390).اصول اخلاقی و ارزش‌های فرهنگی در مشاوره، تهران: رضایی.
Aggarwal, N. Balaji, M. Kumar, S. Mohanraj, R. Patel, V. (2014). Using consumer perspectives to inform the cultural adaptation of psychological treatments for depression: A mixed methods study from South Asia. Journal of Affective Disorders, 163, 88-101.
Andrise, c. (2002). Inteaction of parenting styles and attention deficit hyperactivity. disorder child family BehariorTrapy. Vol:21. Pp37-52.
 Bandini, J. I. Courtwright, A. Zollfrank, A. A. Robinson, E. M. Cadge, W. (2017). The role of religious beliefs in ethics committee consultations for conflict over life-sustaining treatment. J Med Ethics, 43(6):353-358.
Below, C. Werbart, A. (2012). Dissatisfied psychotherapy patients: A tentative conceptual model grounded in the participants' view. J Clin Psychol, 211-229.
Bonny E. Gaston. Ethics Desk Reference for Counselors. Copyright © 2015 by the American Counseling Association. Printed in the United States of America.
British Association for Counselling & Psychotherapy. (2016).BAC. Ethical Framework for the Counselling Professions. Retrieved from https://www.bacp.co.uk/events-andresources/ethics-and-standards/ethical-framework-for-the-counselling-professions.
British Association for Counselling & Psychotherapy. (2016).BAC. Ethical Framework for the Counselling Professions. Retrieved fromhttps://www.bacp.co.uk/events-andresources/ethics-and-standards/ethical-framework-for-the-counselling-professions/.
Corey, G. Corey, M. S. & Callanan, P. (2003). Issues and ethics in the helping professions (6 th ed). Pacifi c Grove, CA: Brooks/Cole.
de Groot, J. & Leget, C. (2011). Moral counselling: a method in development. Journal of Pastoral Care & Counseling, 65(1), 1-14.‏
Fan, X. & Lu, M. (2020). Testing the effect of perceived social support on left-behind children’s mental well-being in mainland China: The mediation role of resilience. Children and Youth Services Review, 109(20), 104695.
Fiddler, Craig R & van Haren, Barbara. (2009). A comparison of special Education administrations’ and teachers’ knowledge and application of ethics and professional standards. The journal of special education, Vol 43. No.3, 160-173.
Glenn.W. Sheppard - Co-Chair William E. Schulz - Co-Chair Sylvia-Anne McMahon(1999). Copyright 2007. Canadian Counselling and Psychotherapy Association (CCPA).
Goldenberg, H. & Goldenberg, I. (2012). Family therapy: An over view: Cengage Brain.
Gunderson, A. R. King, E, E. Boyer. K. Tsukimura, B. Stillman, J. H. (2017). Species as Stressors: Heterospecific Interactions and the Cellular Stress Response under Global Change. Integr Comp Biol. 2017 Jul 1;57(1):90-102.
Herlihy, B. and Corey, G. (1994). ACA ethical standards casebook (5 th ed).Alexandria, VA: American Counseling Association.
Koonmee, Kalayanee et.al. (2010). Ethics institutionalization, quality of work life,and employee job-related outcomes: A survey of human resource managers in Thailand. Journal of Business Research 63, 20–26.
Losito, W.F. (1980). The argument for including moral philosophy in the education of counselors. Counseling and Values, 25, 40-46.
Loureiro, A. Coelho, M. Coutinho, F. Borges, L. Lucchetti, G. (2018). The influence of spirituality and religiousness on suicide risk and mental health of patients undergoing hemodialysis. Comprehensive Psychiatry, 80, 39-45.
Malley, P. B. and Reilly, E. P. (1999). Legal and ethical dimensions for mental health professionals. Taylor and Francis Publishers.
Meyer, O. Zane, N. (2013). The influence of race and ethnicity in clients' experiences of mental health treatment. J Community Psychol, 41(7): 884–901.
Pakdemirli.a,Koca.B (2016).the importance of vocational ethics in paramedic education,vocational ethic course for paramedics.izmir turkey SHSweb of conference26.pp.1-3.
Piff, P.K, Stancato D.M, Cote, S, Mendoza-Denton R. & Keltner,D. (2012). Higher social class predicts increased unethical behavior";National Acad Sci, 109:4086–4091.
Van Hoosee, W. H. (1980). Ethics and counseling. Counseling and Human Development, 13, 1-12.
Vanderhasselt, M. A. and De Raedt, R. (2012). How Ruminative Thinking Styles Lead to Dysfunctional Cognitions: Evidence From. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 43, 910-914.
Zarei, Salman. Farahbakhsh, Kyumars & Esmaeili, M asumeh. (2011). "Determination of the distinctive contribution, trust, shame and guilt in predicting marital adjustment". Knowledge and Research in Applied Psychology. Vol. 12, No. 3 (row 45), pp. 51-63.
Zhang Z. (2011); "On moral hazard of construction project visual organization"; Procedia Engie, 12:156-162.