نقش واسطه‌ای فراشناخت و فراهیجان مثبت در رابطه حمایت اجتماعی ادراک شده با اضطراب کرونا

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه مشاوره، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روان سنجی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

3 استادیار گروه مشاوره دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای فراشناخت و فراهیجان مثبت در رابطه حمایت اجتماعی ادراک شده با اضطراب کرونا انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی (مدل معادلات ساختاری) بود. جامعه آماری را کلیه­ی شهروندان شهر تهران در فروردین و اردیبهشت ماه 1399 تشکیل دادند که براساس فراخوان اینترنتی در شبکه­های اجتماعی مجازی (واتساپ و تلگرام) به روش نمونه­گیری داوطلبانه تعداد 224 نفر به‌عنوان نمونه آماری انتخاب گردید. به‌منظور جمع­آوری داده‌ها از مقیاس اضطراب کرونا ویروس (علی پور و همکاران، 1398)، مقیاس چند بعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده (زمیت و همکاران،1988) و پرسش­نامه فراشناخت و فراهیجان مثبت (بئر، 2011) استفاده شد. جهت تجزیه‌وتحلیل از آزمون‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و روش مدل­سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-25 و AMO2-24 استفاده شد. یافته­ها نشان داد که شاخص‌های برازش در وضعیت مطلوب قرار داشتند (04/0= REMSA، 97/0= GFI، 98/0= IFI، 94/0= RFI، 98/0= CFI، 96/0=NFI، 66/0= PCFI،56/0= PNFI). مسیرهای مستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده به فراشناخت و فراهیجان مثبت، فراشناخت و فراهیجان مثبت به اضطراب کرونا و مسیر غیرمستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده به اضطراب کرونا با میانجیگری فراشناخت و فراهیجان معنی­دار بودند (01/0>P). مسیر مستقیم حمایت اجتماعی ادراک شده به اضطراب کرونا معنی­دار نبود (05/0<P). یافته­های پژوهش بر اهمیت نقش ارائه آموزش­های مبتنی بر حمایت اجتماعی ادراک شده و فراشناخت و فراهیجان مثبت در پیشگیری از اضطراب کرونا تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The mediating role of positive metacognition and meta-emotion in the relationship between perceived social support with Corona anxiety

نویسندگان [English]

  • Ayyob saqqezi 1
  • Hamideh Yazdani Esfidvajani 2
  • m g 3
1 M.A. Student of Family Counseling, Counseling Department, Razi University, Kermanshah, Iran
2 M.A Student of psychometrics, Islamic Azad University of Central Tehran
3 aAssistant Professor of Counseling, Razi University
چکیده [English]

The aim of this study was to investigate the mediating role of positive metacognition and meta-emotion in the relationship between perceived social support with corona anxiety. The research method was descriptive-correlational (structural equation modeling). The statistical population consisted of all citizens of Tehran city in April and May of 2020, based on Internet recall in virtual social networks (WhatsApp and Telegram) by voluntary sampling method 224 people were selected as statistical sample. To collect data, the Corona virus Anxiety scale (Alipour et al., 2020), multi-dimensional scale of perceived social support (Zemmit et al., 1988), and positive meta-cognition questionnaire (Beir, 2011) were used. Pearson correlation coefficient and structural equation modeling were used to analyze the statistical tests using SPSS-25 and AMO2-24 software. Result showed that the fit indices were in optimum condition (REMSA = 0.04, 97.0 = GFI, 98.0 = IFI, 94.0 = RFI, 98.0 = CFI, 0.96 = NFI, 66.0 = PCFI, 56.0 = PNFI). Direct social support routes to positive meta-cognition, meta-cognition and positive metacognitive anxiety and indirect path of perceived social support to corona anxiety with metacognitive and meta-cognitive mediation were significant. The direct path of perceived social support to the corona anxiety was not statistically significant. Research findings emphasize the importance of the role of education based on perceived social support and meta-cognition and positive emotion in prevention of Corona anxiety.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Positive metacognition and meta-emotion
  • Perceived Social Support
  • Corona Anxiety
 احدیان فرد، پانته­آ؛ اصغرنژاد فرید، علی اصغر؛ لواسانی، فهیمه؛ عاشوری، احمد. (1396). نقش مؤلفه­های شناختی، فراشناختی و فراهیجانی در پیش­بینی پریشانی هیجانی در دانشجویان. مجله روان‌پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 23(2)، 191-178.
اسلامی، محمد علی؛ درتاج، فریبرز؛ سعدی پور، اسماعیل؛ دلاور، علی (1395). مدل یابی علّی اشتیاق تحصیلی بر مبنای منابع شخصی و منابع اجتماعی در دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه امیرکبیر تهران. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 7(28)، 161-133.
امیرفخرایی، آزیتا؛ معصومی‌فرد، مرجان؛ اسماعیلی‌شاد، بهرنگ؛ دشت‌بزرگی، زهرا؛ درویش باصری، لیلا (1399). پیش‌بینی اضطراب کرونا ویروس بر اساس نگرانی سلامتی، سرسختی روان‌شناختی و فراهیجان مثبت در بیماران دیابتی. فصلنامه پرستاری دیابت، 8(2)، 1083-1072.
امیری، سهراب؛ یعقوبی، ابوالقاسم؛ بیات، طیبه؛ شمشیری، شمسی؛ قاسمی نواب، امیر. (1397). نقش باورهای هیجانی، رفتارهای نگرانی و حمایت اجتماعی در نشانگان شناختی، بدنی و رفتاری اضطراب. مجله علمی پژوهان، ۱۷ (۲)،14-7.
ایزدپناه کاخک، محمدرضا؛ ثمری، علی‌اکبر؛ توزنده‌جانی، حسن (1398). بررسی نقش احساس تنهایی و فراهیجان مثبت در پیش‌بینی امید به زندگی مردان سالمند. روان پرستاری، ۷ (۴)، 35-21.
بهبهانی مندنی‌زاده، آناهید؛ همائی، رضوان (1399). رابطه علی انگ ناباروری و پریشانی روان‌شناختی با کیفیت رابطه زناشویی از طریق میانجی‌گری فراهیجان در زنان نابارور. خانواده پژوهی، 16(61)، 76-55.
حاتمیان، پیمان؛ کرمی، جهانگیر. (1397). نقش تعدیل­کننده حمایت اجتماعی در پیش­بینی گرایش به مصرف مواد روان‌گردان در ارتباط بامتغیرهای شناختی در بین پرستاران. آموزش پرستاری، ۷ (۱)، 9-1.
حسنوندعموزاده، مهدی؛ روشن، رسول؛ حسنوندعموزاده؛ مسعود. (1392). رابطه باورهای فراشناختی با علائم اضطراب اجتماعی (اجتناب، ترس و ناراحتی فیزیولوژیک) در جمعیت غیربالینی. پژوهش‌های علوم شناختی و رفتاری،3 (2)، 70-55.
رحمانیان، زاهده؛ واعظ موسوی، سید محمدکاظم. (1393). ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه فراشناخت و فراهیجان مثبت در ورزشکاران. مجله روانشناسی و روان‌پزشکی شناخت، 1(3)، 62-44.
سالاری فر، محمدحسین؛ صالحی، منصور؛ سیار فرد؛ زینب (1399). مطالعه‌ای اکتشافی درباره رابطه فراشناخت دینی با افسردگی و افکار خودکشی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 11(42)، 120-97.
سلیمی، عظیمه؛ جوکار، بهرام؛ جوکار، بهرام؛ نیک پور، روشنک (1388). ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت. مطالعات روان‌شناختی، 5(3)، 102-81.
شیوندی، کامران؛ حسنوند، فضل الله (1399). تدوین مدل پیامدهای روان‌شناختی اضطراب ناشی از ایپدمی کروناویروس و بررسی نقش میانجیگری سلامت معنوی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 11(42)، 36-1.
صالحی، کمال؛ محمودی‌فر، یوسف (1393). بررسی ارتباط حمایت اجتماعی با اضطراب و افسردگی در بیماران تحت همودیالیز بیمارستان امام خمینی شهرستان مهاباد. پژوهش پرستاری. ۹ (۱)،39-33.
ظهورپرونده، وجیهه؛ پاسبان، سعیده (1398). رابطه حمایت اجتماعی و تاب‌آوری با اضطراب اجتماعی و درماندگی روان‌شناختی مادران کودکان استثنایی. خانواده پژوهی، 15(58)، 301- 283.
علی­پور، احمد؛ قدمی، ابوالفضل؛ علی­پور، زهرا؛ عبداله زاده، حسن (1398). اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) در نمونه ایرانی. فصلنامه علمی- پژوهشی روانشناسی سلامت، 8(32)، 175-163.
علیزاده فرد، سوسن؛ صفاری­نیا، مجید (1399). پیش‏­بینی سلامت روان بر اساس اضطراب و همبستگی اجتماعی ناشی از بیماری کرونا. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 9(36), 141-129.
عینی، ساناز؛ عبادی، متینه؛ ترابی، نغمه (1399). تدوین مدل اضطراب کرونا در دانشجویان براساس خوش‌بینی و تاب‌آوری: نقش میانجی حمایت‌اجتماعی ادراک‌شده. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، در دست چاپ.
فرشاد، محمدرضا؛ نجارپوریان، سمانه؛ سلم آبادی، مجتبی (1397). پیش­بینی کارکرد خانواده‌ بر مبنای الگوهای ارتباطی و حمایت اجتماعی ادراک‌ شده در دانشجویان متأهل پرستاری دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان. روان پرستاری، ۶ (۱)، 25-19.
قربان پور لفمجانی، امیر؛ یاقوتی، مرتضی؛ رضایی، سجاد (1398). نقش میانجیگرانه حمایت اجتماعی در رابطه بین سرسختی روانی و احساس انسجام با کیفیت زندگی در کارکنان بیمارستان‌های شهر قوچان. پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 9(34)، 140-119.
کاظمیان، سمیه؛ سیفی، مریم. (1397). بررسی کیفی نقش حمایت شخصی-اجتماعی بر احساس امنیت زنان باردار زلزله زده سرپلذهاب. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 9(36)، 18-1.
کیانی، احمدرضا؛ فتحی، داوود؛ هنرمند، پژمان عبدی، سیما (1399). رابطۀ سبک‌های دل‌بستگی، حمایت اجتماعی و سبک‌های مقابله‌ای با تاب‌آوری روان‌شناختی در افراد دارای تجربۀ سوگ: ارائه مدل تحلیل مسیر. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 11(41)، 180-157.
لطفی کاشانی، فرح، افسانه؛ طاهری، حمیدرضا؛ میرزایی، زهرا؛ مسعودی، مقدم (۱۳۹۹). رابطه حمایت اجتماعی و عزت‌نفس با افسردگی و اضطراب بیماران مبتلا به سرطان. یافته­های نو در روانشناسی اجتماعی، ۸ (۲۵)، 115-101.
مهبد، مینا؛ یوسفی، فریده (1396). بررسی رابطه فراشناخت و خودناتوان‌سازی با واسطه‌گری خودکارآمدی عمومی. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 5(8), 39-59.
اعزازی بجنوردی، المیرا؛ قدم‌پور، سمانه؛ مرادی شکیب، آمنه؛ غضبان‌زاده، رضیه (1399) پیش‌بینی اضطراب کرونا بر اساس راهبردهای تنظیم شناختی هیجان، سرسختی سلامت و اضطراب مرگ در بیماران دیابتی. روان پرستاری، ۸ (۲)، 12-1.
علیزاده فرد، سوسن؛ علیپور، احمد (1399). الگوی تحلیل مسیر پیش‌بینی کرونافوبیا بر اساس عدم تحمل بلاتکلیفی و اضطراب سلامتی. فصلنامه پژوهش در سلامت روان‌شناختی، ۱۴ (۱)، 15-1.
Alexopoulou, M., Giannakopoulou, N., Komna, E., Alikari, V., Toulia, G., & Polikandrioti, M. (2016). The effect of social support on hemodialysis patients quality of lif. Materia socio-medica, 28(5), -321-338.
Alonso-Sardón, M., Iglesias-de-Sena, H., Fernández-Martín, L. C., & Mirón-Canelo, J. A. (2019). Do health and social support and personal autonomy have an influence on the health-related quality of life of individuals with intellectual disability?. BMC health services research, 19(1), 50-63.
Bayanfar, F. (2020). Predicting corona disease anxiety among medical staffs in Tehran based on Five Factor theory of personality. Biquarterly Iranian Journal of Health Psychology, 2(2), 113-126.
Beer, N. (2011). Effects of positive metacognitions and meta-emotions on coping, stress perception and emotions (Doctoral dissertation, London Metropolitan University).
Beer, N., & Moneta, G. B. (2010). Construct and concurrent validity of the positive metacognitions and positive meta-emotions questionnaire. Personality and Individual Differences, 49(8), 977-982.
Beer, N., & Moneta, G. B. (2010). Construct and concurrent validity of the positive metacognitions and positive meta-emotions questionnaire. Personality and Individual Differences, 49(8), 977-982.
Bernheim, A., Mei, X., Huang, M., Yang, Y., Fayad, Z. A., Zhang, N., ... & Li, S. (2020). Chest CT findings in coronavirus disease-19 (COVID-19): relationship to duration of infection. Radiology, 295(3),1-22.
Boyden, J. Y., Hill, D. L., Carroll, K. W., Morrison, W. E., Miller, V. A., & Feudtner, C. (2020). The Association of Perceived Social Support with Anxiety over Time in Parents of Children with Serious Illnesses. Journal of Palliative Medicine, 23(4), 527-534.
Chadwick, K. A., & Collins, P. A. (2015). Examining the relationship between social support availability, urban center size, and self-perceived mental health of recent immigrants to Canada: A mixed-methods analysis. Social Science & Medicine, 128(15), 220-230.
Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Psychosomatic medicine.
Dong, X. Y., Wang, L., Tao, Y. X., Suo, X. L., Li, Y. C., Liu, F., ... & Zhang, Q. (2017). Psychometric properties of the Anxiety Inventory for Respiratory Disease in patients with COPD in China. International journal of chronic obstructive pulmonary disease, 17(12),48-59.
Drane, C. F., Modecki, K. L., & Barber, B. L. (2017). Disentangling development of sensation seeking, risky peer affiliation, and binge drinking in adolescent sport. Addictive behaviors, 66(17) 60-65.
Duda, J. L., & Nicholls, J. G. (1992). Dimensions of achievement motivation in schoolwork and sport. Journal of educational psychology, 84(3), 288-290.
Erceg, N., Ružojčić, M., & Galic, Z. (2020). Misbehaving in the corona crisis: The role of anxiety and unfounded beliefs.‏ Asian Journal of Psychiatry,50(20),32-45.
Evans, L. M. (2019). Psychological Well-Being in College: The Role of Parental Meta-Emotion Philosophy and Romantic Relationships. digscholarship.unco.edu.
Fan, X., & Lu, M. (2020). Testing the effect of perceived social support on left-behind children’s mental well-being in mainland China: The mediation role of resilience. Children and Youth Services Review, 109(20), 104695.
Frady, K. (2014). Depression, social support, and self-rated health in older adults. University of Rhode Island
Gottlieb, B. H., & Bergen, A. E. (2010). Social support concepts and measures. Journal of psychosomatic research, 69(5), 511-520.
Haradhvala, N. (2016). Meta-emotions in daily life: associations with emotional awareness and depression (Master thesis). Washington Univers
Hardan-Khalil, K., & Mayo, A. M. (2015). Psychometric properties of the multidimensional scale of perceived social support. Clinical Nurse Specialist, 29(5), 258-261.
Jeon, H., Chung, Y., Chung, S., & Song, A. (2016). The influence of social networks and social support on health among older Koreans at high risk of depression. Care Management Journals, 17(2), 70-80.
Jesse, D. E., Kim, H., & Herndon, C. (2014). Social support and selfesteem as mediators between stress and antepartum depressive symptoms in rural pregnant women. Research in nursing & health, 37(3), 241-252.
Jiang, Y. (2020). Psychological impact and coping strategies of frontline medical staff in Hunan between January and March 2020 during the outbreak of Coronavirus Disease 2019 (COVID‑19) in Hubei, China. Med Sci Monit, 26, (20),1-16.
Kang, H. W., Park, M., & Wallace, J. P. (2018). The impact of perceived social support, loneliness, and physical activity on quality of life in South Korean older adults. Journal of sport and health science, 7(2), 237-244.
Karakoyun-Celik, O., Gorken, I., Sahin, S., Orcin, E., Alanyali, H., & Kinay, M. (2010). Depression and anxiety levels in woman under follow-up for breast cancer: relationship to coping with cancer and quality of life. Medical Oncology, 27(1), 108-113.
Kashdan, T. B., Breen, W. E., Afram, A., & Terhar, D. (2010). Experiential avoidance in idiographic, autobiographical memories: Construct validity and links to social anxiety, depressive, and anger symptoms. Journal of anxiety disorders, 24(5), 528-534.‏
Keyvanara, M., Hosseini, S. M., & Emami, P. (2012). Social support and diabetes control: a study among patients admitted to specialized clinic of Dr. Gharazi Hospital in Isfahan. Medical Archives, 66(1), 1-24.
Ki E-J, Jang J. (2018). Social support and mental health. Journal of Asian Pacific Communication, 28(2), 226–250.
Kumar, A., & Somani, A. (2020). Dealing with Corona virus anxiety and OCD. Asian Journal of Psychiatry,50(20),1-12.
Kurashiki, H. (2014). To assess the scale factor in students' emotional styles. J Behav Sci, 11(3), 185-95.
Lai, J., Ma, S., Wang, Y., Cai, Z., Hu, J., Wei, N., ... & Tan, H. (2020). Factors associated with mental health outcomes among health care workers exposed to coronavirus disease 2019. JAMA network open, 3(3),1-12.
Li, S., Wang, Y., Xue, J., Zhao, N., & Zhu, T. (2020). The impact of COVID-19 epidemic declaration on psychological consequences: a study on active Weibo users. International journal of environmental research and public health, 17(6), 20-32.‏
Miceli, M., & Castelfranchi, C. (2019). Meta-emotions and the complexity of human emotional experience. New Ideas in Psychology, 55(19), 42-49.‏
Mueller, R. O. (1996). Confirmatory factor analysis. In Basic Principles of Structural Equation Modeling . Springer, New York, NY.
Munoz, R. T., Hellman, C. M., Buster, B., Robbins, A., Carroll, C., Kabbani, M., ... & Fox, M. D. (2016). Life satisfaction, hope, and positive emotions as antecedents of health related quality of life among homeless individuals. International Journal of Applied Positive Psychology, 1(1-3), 69-89.
Nalipay, M. J., & Mordeno, I. G. (2018). Positive metacognitions and meta-emotions as predictors of posttraumatic stress disorder and posttraumatic growth in survivors of a natural disaster. Journal of loss and trauma, 23(5), 381-394.
Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and identity, 2(3), 223-250.
Neff, K. D. (2003). The development and validation of a scale to measure self-compassion. Self and identity, 2(3), 223-250.
Osborn, T. L., Venturo-Conerly, K. E., Wasil, A. R., Schleider, J. L., & Weisz, J. R. (2019). Depression and anxiety symptoms, social support, and demographic factors among Kenyan high school students. Journal of Child and Family Studies,34(20) 1-12.
Pandey, D., & Jaiswal, A. K. (2017). Role of positive meta-cognitions and meta-emotions in satisfaction with life. Indian Journal of Positive Psychology, 8(4), 616-620.
Ramírez, L., & Palacios‐Espinosa, X. (2016). Stereotypes about old age, social support, aging anxiety and evaluations of one's own health. Journal of Social Issues, 72(1), 47-68.
Roberts, M. E., Bernstein, M. H., & Colby, S. M. (2016). The effects of eliciting implicit versus explicit social support among youths susceptible for late-onset smoking. Addictive behaviors, 62(16), 60-64.‏
Ryan, R. M., & Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization: Examining reasons for acting in two domains. Journal of personality and social psychology, 57(5), 732-749.
Sanyal, N., Femandes, T., & Infimate, R. (2016). Perceived social support and psychological well-being in north eastern and non-north eastern girl hostellers. Indian Journal of Positive Psychology, 7(3), 306-311.
Shi, J., Huang, A., Jia, Y., & Yang, X. (2020). Perceived stress and social support influence anxiety symptoms of Chinese family caregivers of communitydwelling older adults: a crosssectional study,32(4),1-8.
Skowronski, B., & Talik, E. (2020). Resilience and Quality of Life Among People Serving Prison Sentences in Penitentiary Institutions: The Mediating Role of Social Support. Social Research, 4, (44),1-13.
Sood, S. (2020). Psychological effects of the Coronavirus disease-2019 pandemic. Research & Humanities in Medical Education, 7(11), 23-26.
Tham, S. M., Ellithorpe, M., & Meshi, D. (2020). Real-world social support but not in-game social support is related to reduced depression and anxiety associated with problematic gaming. Addictive Behaviors,106(377),1-4.
Wells, A. (2002). Emotional disorders and metacognition: Innovative cognitive therapy. John Wiley & Sons.
Wells, A., & Carter, K. (2001). Further tests of a cognitive model of generalized anxiety disorder: Metacognitions and worry in GAD, panic disorder, social phobia, depression, and nonpatients. Behavior therapy, 32(1), 85-102.
Wells, A., & Cartwright-Hatton, S. (2004). A short form of the metacognitions questionnaire: properties of the MCQ-30. Behaviour research and therapy, 42(4), 385-396.
Wells, A., & Matthews, G. (1994). Attention and emotion: A clinical perspective. Psychology Press.
Wells, A., & Matthews, G. (1996). Modelling cognition in emotional disorder: The S-REF model. Behaviour research and therapy, 34(11-12), 881-888.
Wilson, J. M., Weiss, A., & Shook, N. J. (2020). Mindfulness, self-compassion, and savoring: Factors that explain the relation between perceived social support and well-being. Personality and Individual Differences, 152(20), 1-9.
Wong, S. T., Wu, A., Gregorich, S., & Pérez-Stable, E. J. (2014). What type of social support influences self-reported physical and mental health among older women?. Journal of aging and health, 26(4), 663-678.
Xiao, H., Zhang, Y., Kong, D., Li, S., & Yang, N. (2020). The effects of social support on sleep quality of medical staff treating patients with coronavirus disease 2019 (COVID-19) in January and February 2020 in China. Medical science monitor: international medical journal of experimental and clinical research, 26,) 20),1-15.
Yilmaz, M. S., PİYAL, B., & Akdur, R. (2017). Social support and quality of life in a group of cancer patients (Ankara, Turkey). Turkish journal of medical sciences, 47(3), 732-737.‏
Zimet, G. D.,Pushkarev, G. S., Kuznetsov, V. A., & Yaroslavskaya, E. I. (1998). The multidimensional scale of perceived social support (MSPSS): Reliability and validity of Russian version. Clinical Gerontologist, 43(3), 331-339.