تدوین مدل اضطراب کرونا در دانشجویان براساس حس انسجام و تاب آوری: نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری روانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانش آموخته کارشناس ارشد روان‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

با توجه به اثرات جبران­ناپذیر اپیدمی کروناویروس بر دانشجویان؛ هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک-شده در رابطه بین حس­انسجام و تاب­آوری با اضطراب کرونا دانشجویان علوم پزشکی بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه­ی آماری پژوهش حاضر کلیه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اردبیل که در سال تحصیلی 99-1398 مشغول به تحصیل بودند را تشکیل می­داد که 300 نفر به‌صورت اینترنتی و از طریق شبکه­های مجازی در پژوهش شرکت کردند. ابزارهای جمع-آوری اطلاعات شامل مقیاس اضطراب بیماری کرونا (علی­پور و همکاران، 1398)، پرسشنامه حس­انسجام فرم 13 ماده­­ای (آنتونووسکی، 1987)، مقیاس تاب­آوری (کانر و دیویدسون، 2003) و مقیاس چند­بعدی حمایت اجتماعی ادراک­شده (زیمت و همکاران، 1988) بود. تجزیه‌وتحلیل داده­ها با استفاده از مدل­یابی معادلات ساختاری و از طریق نرم‌افزارهای Spss23 و  Lisrel8.8انجام شد. براساس نتایج به‌دست‌آمده مدل­ علّی رابطه بین حس­انسجام، تاب­آوری، حمایت­اجتماعی ادراک­شده و اضطراب کرونا دانشجویان براساس شاخص-های مختلف برازش تأیید ­شد. حس­انسجام، تاب­آوری و حمایت اجتماعی ادراک­شده بر میزان اضطراب کرونا دانشجویان اثر مستقیم دارند؛ همچنین حس­انسجام و تاب­آوری از طریق حمایت اجتماعی ادراک­شده بر اضطراب کرونا دانشجویان تأثیر غیرمستقیم دارد (05/0>P)؛ بنابراین، حس­انسجام، تاب­آوری و حمایت اجتماعی ادراک­شده نقش مهمی در میزان اضطراب کرونا دانشجویان ایفا می-کنند و هدف قرار­دادن این سه مؤلفه به‌وسیله درمان­های روان‌شناختی، می­تواند در کاهش اضطراب کرونا دانشجویان مؤثر باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Developing a model of Corona Anxiety in Students Based on Optimism and Resilience: The Mediating role of the Perceived Social Support

نویسندگان [English]

  • Sanaz eyni 1
  • matineh ebadi 2
  • naghme torabi 3
1 department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardebil, Iran
2 MA of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 M.Sc of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Due to the prevalence of coronavirus among people, especially the affected countries, which has caused anxiety, the aim of the present study was to investigate the causal modeling of Corona anxiety in students based on optimism and resilience with the mediating role of perceived social support. The research method was descriptive and structural equations. The statistical population of the present study consisted of all students of University of Mohaghegh Ardabili who were studying in the academic year of 2009-2010, when 300 people participated in the research online and through virtual networks. Data collection tools included Corona Anxiety Scale (Alipour et al., 2020), Life Orientation Test (Scheier & Carver, 1992), Resilience Scale (Conner & Davidson, 2003) and Multidimensional Scale of Perceived Social Support (Zimet et al., 1988). Data were analyzed using structural equation modeling using Spss23 and Lisrel 8.8 software. Based on the results, the causal model confirmed the relationship between optimism, resilience, perceived social support and Corona anxiety in students based on different fitness indices. Optimism, resilience and perceived social support have a direct effect on the Corona anxiety in students; also, Optimism and resilience has an indirect effect on the Corona anxiety in students through perceived social support (P <0.05). Therefore, optimism, resilience and perceived social support play an important role in the Corona anxiety in students and targeting these three components by psychological therapies can be effective in reducing the Corona anxiety in students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Corona Anxiety
  • Optimism
  • Resilience
  • Perceived Social Support
  • Student
بداقی، الهه؛ علی­پور، فرشید؛ بدقی، مظاهر؛ نوری، ربابه؛ پیمان، نوشین و سعیدپور، صابر (1395). نقش معنویت و حمایت اجتماعی در نشانه‌های اضطراب، افسردگی و استرس زنان باردار. سلامت جامعه، 10(2)، 72-82.
سلیمی، عظیمه؛ جوکار، بهرام و نیک­پور، روشنک (1388). ارتباطات اینترنتی در زندگی: بررسی نقش ادراک حمایت اجتماعی و احساس تنهایی در استفاده از اینترنت. مطالعات روان‌شناختی، 5(3)، 81-102.
شادمهر، مرضیه؛ رامک، ناهید؛ و سنگانی، علیرضا (1399). بررسی نقش میزان فشار روانی ادراک‌شده در سلامت افراد مشکوک به بیماری کووید-19. طب نظامی، 22(2)، 115-121.
شهیاد، شیما؛ و محمدی، محمدتقی (1399). آثار روان‌شناختی گسترش بیماری کووید-۱۹ بر وضیعت سلامت روان افراد جامعه: مطالعه مروری. مجله طب نظامی، ۲۲ (۲)، ۱۸۴-۱۹۲.
شیوندی، کامران و حسنوند، فضل­الله (1399) تدوین مدل پیامدهای روان‌شناختی اضطراب ناشی از اپیدمی کروناویروس و بررسی نقش میانجی‌گری سلامت معنوی. فرهنگ مشاوره و روان­درمانی خانواده، 11(42)، 1-36.
علی­پور، احمد؛ قدمی، ابوالفضل؛ علیپور، زهرا و عبداله­زاده، حسن (1398). اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا (CDAS) در نمونه ایرانی. روان­شناسی سلامت، 8(32)، 163-175.
علیزاده­فرد، سوسن و صفاری­نیا، مجید (1398). پیش‌بینی سلامت روان بر اساس اضطراب و همبستگی اجتماعی ناشی از بیماری کرونا. پژوهش­های روان‌شناختی اجتماعی، 9(36)، 129-141.
قربان­پور، امیر؛ یاقوتی، مرتضی؛ و رضایی، سجاد (1398). نقش میانجیگرانه حمایت اجتماعی در رابطه بین سرسختی روانی و احساس انسجام با کیفیت زندگی در کارکنان بیمارستان‌های شهر قوچان. پژوهش‌های روان‌شناختی اجتماعی، 34، 139-119.
محمدی، مسعود؛ جزایری، علیرضا؛ رفیعی، امیرحسن؛ جوکار، بهرام و پورشهباز، عباس (1385). بررسی عوامل تاب­آور در افراد در معرض خطر سو مصرف مواد مخدر. پژوهش­های نوین روان‌شناختی، 1(2-3)، 203-224.
نریمانی، محمد و عینی، ساناز (1398). ارتباط معنای زندگی، خوددلسوزی و حس انسجام با میزان استرس ادراک‌شده بیماران مبتلا به سرطان. نشریه مراقبت سرطان، 1(3)، 1-10.
نصیرزاده، زیبا؛ رضایی، علی­محمد و محمدی­فر، محمدعلی (1397). اثربخشی آموزش تاب­آوری بر کاهش احساس تنهایی و اضطراب دانش­آموزان دختر دبیرستان. روان­شناسی بالینی، 10(2)، 29-40.
هاشمی، زهره و عینی، ساناز (1399). استرس ادراک‌شده­ی سالمندان: نقش پیش­بین بهزیستی معنوی، راهبردهای مقابله­ای و حس انسجام. فصلنامه­ی سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامتی، 3(3)، 54-68.
Akhteh, M., Alipor, A., & Sarifi Saki, S (2014). Effectiveness of stress management training in reducing anxiety and Met worry of Women who had abortion several times. Science Journal of Business and Management, 3(11), 120-129.
Al-Rabiaah, A., Temsah, M. H., Al-Eyadhy, A. A., Hasan, G. M., Al-Zamil, F., Al-Subaie, S., & et al (2020). Middle East respiratory syndrome-corona virus (MERS-CoV) associated stress among medical students at a university teaching hospital in Saudi Arabia. Journal of Infection and Public Health. (In Press).
Antonovsky, A. (1993). The structure and properties of the sense of coherence scale, 36(6), 33-725. 
Antonovsky, A. (2014). Intergenerational networks and transmitting the sense of coherence. Life-span Developmental Psychology Intergenerational Relations, 211.
Bayne, G. (2000). The relationship between individualism/collectivism, locus of control and sense of coherence. Doctoral dissertation, University of Johannesburg
Brailovskaia, J., Schonfeld, P., Zhang, X. C., Bieda, A., Kochetkov, Y., & Margraf, J (2018). A cross-cultural study in germany, Russia, and china: are resilient and social supported students protected against depression, anxiety, and stress? Psychological Reports, 121(2), 265-281.
Brooks, S.K., Webster, R.K., Smith, L.E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., et al (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. The Lancet.
Cao, W., Fang, Z., Hou, G., Han, M., Xu, X., Dong, J.,& et al (2020). The psychological impact of the COVID-19 epidemic on college students in China. Psychiatry Research. 112934.
Chadwick, K.A., & Collins, P.A (2015). Examining the relationship between social support availability, urban center size, and self-perceived mental health of recent immigrants to Canada: A mixed-methods analysis. Social Science & Medicine, 128, 220-230.
Chittem, M., Lindström, B., Byrapaneni, R., & Espnes, G. A (2015). Sense of coherence and chronic illnesses: Scope for research in India. Journal of Social Health and Diabetes, 3(2), 79.
Conner, K. M., & Davidson, J.R.T (2003). Development of a new resilience scale: The Conner-Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Journal of Depression and Anxiety, 18, 76-82.
Delaney, K.R., Naegle, M. A., Valentine, N. M., Antai-Otong, D., Gtoh,C. J., & Brennaman, K (2018). The effective use of psychiatric mental health nurses in integrated care: Policy implications for increasing guality and access to care. The Journal of Behavioral Health Services & Research, 45(2), 300-309.
Del-Pino-Casado, R., Espinosa-Medina. A., López-Martínez. C., & Orgeta. V (2019). Sense of coherence, burden and mental health in caregiving: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 242, 14–21.
Dominic, F., Nick, B., Imogen, L., Lina, E., & Ann, B (2013). Unintentional non-adherence: can a spoon full of resilience help the medicine go down? BMJ Quality & Safety Online First, published on 11 September 2013 as 1011131/bmjqs-2013-002271
Fakari, F. R., & Simbar, M (2020). Coronavirus Pandemic and Worries during Pregnancy; a Letter to Editor. Archives of Academic Emergency Medicine, 8(1), 21.
Fardin, M. A (2020). COVID-19 and anxiety: A review of psychological impacts of infectious disease outbreaks. Archives of Clinical Infectious Diseases, 15, e102779
Feldt, T (2014). Development of Sense of Coherence in Adulthood. European Health Psychologist, 16(S), 389.
Grevenstein, D., & Bluemke, M (2015). Can the Big Five explain the criterion validity of Sense of Coherence for mental health, life satisfaction, and personal distress? Personality and Individual Differences.77, 106–111.
Henry, A., Tourbah, A., Camus, G., Deschamps, R., Mailhan, L., Castex, C., & et al (2019). Anxiety and depression in patients with multiple sclerosis: The mediating effects of perceived social support. Multiple Sclerosis and Related Disorders, 27, 46–51.
Heravi, M. & Milani, M (2008). Investigating the effect of relaxation therapy on level of exam anxiety. Journal of Abnormal Psychology, 100, 31-38.
Hu, T., Xiao, J., Peng, J., Kuang, X., & He, B (2018). Relationship between resilience, social support as well as anxiety/depression of lung cancer patients: A cross-sectional observation study. Journal of Cancer Research and Therapeutics, 14, 72-77.
Huang, C (2020). Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet, 395, 497–506.
Huang, J., Wang, X., Li, W., & An, Y (2019). The relationship between conscientiousness and posttraumatic stress disorder among young Chinese firefighters: The mediating effect of perceived social support. Psychiatry Research, 273, 450-455.
Hutchinson, A.M.K., Suart, A.D., Pretorius, H.G (2011). The relationships between temperament, character strengths, and resilience. In The Human Pursuit of Well-Being: A Cultural Approach; Brdar, I., Ed., Springer: Dordrecht, the Netherlands, 133–144.
Kang, H. W., Park, M., & Wallace Hernandez, J. P (2018). The impact of perceived social support, loneliness, and physical activity on quality of life in South Korean older adults. Journal of Sport and Health Science, 7(2), 237-244.
Kim, M.Y., Johnson, J.L., & Sawatzky, R (2019). Relationship between types of social support, coping strategies, and psychological distress in individuals living with congenital heart disease. Journal of Cardiovascular Nursing, 34(1), 76-84.
Krantz, G., & Ostergren, P.O (2004). Does it make sense in a coherent way? Determinants of sense of coherence in Swedish women 40 to 50 years of age. International Journal of Behavioral Medicine, 11(1), 18-26.
Lindblad, C., Sandelin, K., Petersson, L. M., Rohani, C., & Langius-EKlӧf, A (2016). Stability of item sense of coherence (SOC) scale: a longitudinal prospective study in women for breast cancer. Quality of Life Research, 25(3), 753-760.
Lou, Y., Taylor, E.P., & Di Folco, S (2018). Resilience and resilience factors in children in residential care: A systematic review. Children and Youth Services Review, 89, 83-92.
Małgorzata Szcze´sniak, M., & Strochalska, K (2020). Temperament and Sense of Coherence: Emotional Intelligence as a Mediator. International Journal of Environmental Research and Public Health,17, 219.
Malta, M., Rimoin, A.W., & Strathdee, S. A (2020). The coronavirus 2019-nCoV epidemic: Is hindsight 20/20. EClinical Medicine, 1, 20-24.
Nishiura, H (2020). The extent of transmission of novel Coronavirus in Wuhan, China. Journal of Clinical Medicine, 9, 330.
Paika, V., Ntountoulaki, E., Papaioannou, D., & Hyphantis, T (2017). The Greek Version of the Sense of Coherence Scale (SOC-29): Psychometric Properties and Associations with mmental illness, suicidal risk and quality of life. Journal of Psychology and Clinical Psychiatry, 7 (4), 1-10.
Panpakdee, C., & Limnirankul, B (2018). Indicators for assessing social-ecological resilience: A case study of organic rice production in northern Thailand. Kasetsart Journal of Social Sciences, 39(3), 414-421.
Paules, C. I., Marston, H. D., & Fauci, A. S (2020). Coronavirus infections-more than just the common cold. The Journal of the American Medical Association. (In Press)
Pinquart, M (2009). Moderating effects of dispositional resilience on associations between hassles and Psychological distress. Journal of Applied Developmental Psychology, 30, 43-10.
Poudel-Tandukar, K., Chandler, G.E., Jacelon, C.S., Gautam, B., Bertone-Johnson, E.R., & Hollon, S.D (2019). Resilience and anxiety or depression among resettled Bhutanese adults in the United States. International Journal of Social Psychiatry, 65(6), 496-506.
Ralph, P., Magyar-Russell, G., Dilella, N., & Matter, S (2014).Sense of coherence: big five correlates, spirituality, and incremental. Journal of Personality Psychology, 3(1).
Rohani, C., Khanjari, S., Abedi, H.A., Oskouie, F., & Langius-Eklöf, A (2010). Health index, sense of coherence scale, brief religious coping scale and spiritual perspective scale: Psychometric properties. Journal of Advanced Nursing, 66 (12), 2796-2806.
Shrewsbury, J. F (2005). A History of Bubonic Plague in the British Isles. Cambridge University Press, London, Cambridge.
Solano, J. P. C., da Silva, A. G., Soares, I. A., Ashmawi, H. A., & Vieira, J. E (2016). Resilience and hope during advanced disease: a pilot study with metastatic colorectal cancer patients. BMC Palliative Care, 15(1), 70.
Srensen, T., Klungsyr, O., Kleiner, R., & Klepp, O. M (2011). Social support and sense of coherence: independent, shared and interaction relationships with life stress and mental health. International Journal of Mental Health Promotion, 13(1), 27-44
Taylor, Z. E., Doane, L. D., & Eisenberg, N (2014). Transitioning from high school to college: relations of social support, ego-resiliency, and maladjustment during emerging adulthood. Emerging Adulthood, 2(2), 105-115.
Togari, T., Yamazaki, Y., Sasaki, T., Yamaki, CK., & Nakayama, K. (2002). Follow-up study on the effects of sense of coherence on well-being after two years in Japanese university undergraduate students. Personality and Individual Differences, 44(6), 1335-1347.
Uchida, H., Tsujino, D., Muguruma, T., Hino, N., Sasaki, K., Miyoshi, M., Koyama, Y., & Hirao, K (2018).Low sense of coherence is associated with anxiety among adults: Results based on data from all 47 prefectures of Japan. Comprehensive Psychiatry, 86, 131-136.
Wang, C., Pan, R., Wan, X., Tan, Y., Xu, L., Ho, C.S, & et al (2020). Immediate psychological responses and associated factors during the initial stage of the 2019 Coronavirus Disease (COVID-19) epidemic among the general population in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(5), 1729.
Wood, B (2019). Role of resilience in buffering the effect of work-school conflict on negative emotional responses and sleep health of college students. Journal of Occupational Health Psychology, 18(4), 384-394.
Yang, Ch., Xia, M., Han, M., & Liang, Y (2018). Social support and resilience as mediators between stress and life satisfaction among people with substance use disorder in China. Front. Psychiatry, 9, 436.
Zimet, G.D., Dahlem, N.W., Zimet, S.G., & Farley, G.K. (1988). The multidimensional scale of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30-41.