Document Type : Research Paper
Author
Assistant Professor,Department of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences , Allameh Tabataba’i University, Tehran,iran
Abstract
The present study aimed to examine and analyze common sub-discourses within spouses that are employed to maintain homeostasis. Method: This qualitative research was conducted within the framework of Fairclough’s critical discourse analysis. The study population consisted of married men aged 25 to 45 residing in Tehran in 2023. Participants were purposefully sampled to ensure maximum variation in terms of discourse style regarding the research topic—family balance and individuals’ preferred mechanisms. In accordance with the principle of theoretical saturation, eleven participants were recruited for the study. To enrich the study and obtain relevant data, semi-structured interviews were conducted, and the data were analyzed using Fairclough’s critical discourse analysis method. The results indicate that couples’ discourses regarding the maintenance of homeostasis can generally be classified into two groups: balancing discourses, which include sub-discourses such as tolerance, compromise, consulting specialists or competent individuals, logical negotiation, reassessment of equilibrium situations, and compensation; and deviant discourses, encompassing sub-discourses such as threats of divorce, feigned infidelity, physical withdrawal, emotional withdrawal, physical aggression, excessive control, reversed behavior, making false promises, and triangulation. Additionally, three dominant societal discourses—traditionalism, modernism, and religious fundamentalism—were analyzed. Among these, the discourse of religious fundamentalism was identified as the most beneficial and applicable within the context of family relations. Given their prevalence, dominant discourses can inject an ontology aligned with their central signifiers into social interactions, thereby influencing values, structures, norms, family rules, and ultimately the balance of the family
Keywords
Main Subjects
اسمعیلی، معصومه (1394). ملاحظات پارادایمیک در خانوادهدرمانی. تهران: نشر علم ایمانی، آوا؛ کسائی، غلامرضا؛ اسلامی راسخ، عباس (1394). زن در ضربالمثلهای فارسی: رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی. پژوهشنامه زنان، سال 6(3)، 44-25. باستانی، سوسن؛ امیدی پور، زهره و رجبلو، علی (1392). تحلیل خرده گفتمانهای زنان در دوره مشروطیت. مجله جامعهشناسی تاریخی، 5 (1)، 108-72. باقری، شهلا و سلیمی، ناهید (1393). بررسی جریانهای فکری فرهنگی مؤثر بر مطالبات حقوقی زنان در ایران پس از انقلاب اسلامی. زن در فرهنگ و هنر، 6(3)، 44-25. برنارد، جان (1384). درآمدی به مطالعات خانواده. ترجمة حسین قاضیان، تهران، نی تاجیک، محمدرضا (1378). فرامدرنیسم و تحلیل گفتمان. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. ثنایی، باقر (1393). خانواده و خانوادهدرمانی، تهران: انتشارات امیرکبیر جوکار، محبوبه (1390). گذری کوتاه بر تأثیر مدرنیسم بر خانواده با تأکید بر خانواده ایرانی، کتاب اندیشههای راهبردی زن و خانواده / گردآوری و تدوین دبیرخانه نشست اندیشههای راهبردی، نشر پیام عدالت. سس 902-879 حسنزاده، صالح (1392). عوامل تحکیم خانواده در فرهنگ اسلامی. پژوهشنامه معارف قرآنی، 4(15). 68-45. دالاس، رودی؛ دراپر، رأس (2005). مترجم اسمعیلی، معصومه (1390). مقایسه نظریههای خانوادهدرمانی «با محوریت نظریه و کاربرد سیستمی». تهران: نشر رسا. رشوند، مرجان؛ لولاآور، منصور (1394). واکاری گفتمانهای نوین در عرصه تحول روابط خانوادگی کنکاشی در خانوادههای سنتی و مدرن شهر تهران. چهارمین کنفرانس بینالمللی روانشناسی و علوم اجتماعی. بازیابی شده از: http://www.civilica.com/paper-rafcon0 ساروخانی، باقر؛ احمدی، امیدعلی و صفا، داوود (1395). تحلیل گفتمان الگوهای خانواده در جامعه کنونی با تأکید بر مناسبات همسرگزینی (بازنمایی الگوهای پست مدرن، تجددگرا، سنتی، درحال گذار، اسلامی). پژوهش نامه اسلامی زنان و خانواده. سال 4(7)، 42-9. سالک آزاد، بنیتا و ساروخانی، باقر (1391). گفتمانهای دانش در ارتباطات انسانی خانواده، نشریه تغییرات اجتماعی - فرهنگی، 11(3)، 61-78. سرایی، حسن؛ فتحی، سروش، زارع، زهرا (1387). روش کیفی در مطالعات اجتماعی: با تأکید بر روش تحلیل گفتمان و تحلیل گفتمان انتقادی. پژوهش نامه علوم اجتماعی، 2(3)، 105-83. شکوهی یکتا، محسن؛ شهائیان، آمنه و پرند، اکرم (1391). روانشناسی خانواده. تهران: انتشارات طبیب. صادقی فسایی، سهیلا؛ عرفان منش، ایمان (1395). تحلیل گفتمان و نقد الگوی خانوادة مدرن مدنی در ایران پس از انقلاب اسلامی. فصلنامه فرهنگی-تربیتی زنان و خانواده، 10(34)، 133-108. صالحی زاده، عبدالهادی (1390). درآمدی بر تحلیل گفتمان میشل فوکو؛ روشهای تحقیق کیفی. نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی، سال دوم، 2(3)، صفحه 141-113. علمایی، نسیبه؛ لطفی، سید مهدی (1391). بررسی بافتهای تأثیر گذار در ارتباط میان فردی از دیدگاه قرآن. دوفصلنامه تخصصی پژوهشهای میان رشتهای قرآن کریم، 3(1)، 30-7. فاضلی، نعمت الله (1392). راهبردهای خلق"شادی در خانواده ایرانی. بازیابی شده از آدرس اینترنتی: http://www.iranzanan.com/cultural/cat-116/004582.php فتحی، الهام؛ اسمعیلی، معصومه؛ فرحبخش، کیومرث و دانش پور، منیژه (1394). حیطههای تعارض و استراتژیهای حل آن در زوجین رضایتمند. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 6(24)، 52-30. فرحبخش، کیومرث (1396). پاسخ به سؤالهایی در رابطه با ثبات و تعادل در خانواده، روزنامه پزشکی. بازیابی شده از سایت: http://www.iran.pezeshk.us/archives/26572 فرکلاف، نورمن (1983). تحلیل انتقادی گفتمان. ترجمه: شایسته پیران، منیژه؛ بهرام پور، شعبان علی؛ ذوقدار مقدم، رضا؛ کریمیان، رامین؛ ایزدی، پیروز؛ نیستانی، محمود؛ غلامرضا کاشی، محمد جواد (1379). تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانهها. قندهاریون، عذرا و رستمی، محبوبه (1396). بازنمایی کلیشه و ضد کلیشه زن؛ کاوشی در دنیای تبلیغات تلویزیون ایران با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف. نشریه راهبرد فرهنگ، 10(38)، 206-18. قوام، سید عبدالعلی؛ اسدی، مشکات (1393). بررسی تطبیقی جایگاه زن در گفتمانهای مختلف تاریخ معاصر ایران. فصلنامه مطالعات میان فرهنگی، 9(23)، 39-9. کاظمیان، سمیه؛ شریعتی، سید صدرالدین؛ اسمعیلی، معصومه و فرحبخش، کیومرث (1392). طراحی الگوی آموزشی حل تعارض در خانواده: بر مبنای دیدگاه انسان شناسانه آیه الله جوادی آملی. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 4(13)، 34-11. کلانتری، صمد؛ عباس زاده، محمد؛ سعادتی، موسی؛ پورمحمد، رعنا، محمدپور، نیر (1388). تحلیل گفتمان: با تأکید بر گفتمان انتقادی بهعنوان روش تحقیق کیفی. مجله جامعه شناسی، سال اول، شماره چهارم، ص 7-28. گلدنبرگ، هربرت و گلدنبرگ، آیرین (2014). مروری. ترجمه مهرداد فیروز بخت (1393). تهران: رسا. محسنی، محمدجواد (1391). جستاری در نظریه و روش تحلیل گفتمان فرکلاف. مجله معرفت فرهنگی اجتماعی، 3(3)، 86-63. مهری، بهار؛ وکیلی، قاضی و جهانی، علیرضا (1390). تحلیل گفتمان جراحیهای زیبایی صورت. پژوهش زنان، 9(1)، 92-63. میراحمدی، منصور؛ زراعی، راضیه (1386). مبانی فکری جریانهای مذهبی معاصر و تأثیر آن در نحوه نگرش به مسائل زنان. فصلنامه بانوان شیعه، 4(13 و 14)، 41-8. نعیمی، ابراهیم؛ شریعتی، سید صدرالدین (1393). الگوی مشاورهای حل تعارضات زناشویی مبتنی بر دیدگاههای جنسیتی قرآن کریم. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 5(18)، 34-1. نوربخش مقدم، علیرضا (1393). خانواده درمانی راهبردی. دانشنامه روانشناسی مردمی. بازیابی شده از سایت: https://publicpsychology.ir/1393/09// نیکولز، مایکل و نیکولز، شوارتز، ریچارد (1387). خانواده درمانی: مفاهیم و روشها. مترجم (محسن دهقانی و همکاران). تهران: نشر دانژه یارمحمدی، لطف ا... (1393). ارتباطات از منظر گفتمان شناسی انتقادی. تهران: نشر هرمس References Amri, A., Aminah, S., Janah, S., Utama, Y. Y., & Dewi, D. R. C. (2023). Representation of Family Law in the Digital Space: A Study of Discourse Analysis on Instagram Accounts. Al-Istinbath: Jurnal Hukum Islam, 8(2 November), 507-534. Barker, Philip & Chang, Jeff. (2013). Basic family therapy. John Wiley & Sons, Ltd, The Atrium, Southern Gate, Chichester. Buckley, W.Q. (1967). Sociology and modern systemstheory. Englewood Cliffs, NJ;Prentice-Hall. Eerola, P., Paananen, M., & Repo, K. (2023). ‘Ordinary’and ‘diverse’families. A case study of family discourses by Finnish early childhood education and care administrators. Journal of Family Studies, 29(2), 489-505. Fairclough, N. (1993). " Critical analysis and the Marketisation of public Discourse: The universities". Discourse and Society 4(2). Pp.133-168. Fairclough, N. (1996),, Longman Group UK Limited Fairclough, N. (2020). Language and discourse. In Language in use (pp. 234-241). Routledge. Fairclough, N. (2023). Critical discourse analysis. In The Routledge handbook of discourse analysis (pp. 11-22). Routledge. Gee, J. P. (1999). An Introduction to Discourse Analysis: Theory & Method. London & New York: Routledge. Goodluck, Lakinbofa S(2017). Exploring the Dialectical Relationship between National Discourse and the Family in a Contemporary World. Advanced journal of social science. 1(1), 01-14 Jackson, D. D. and Weakland, J. H., (1961) "Conjoint Family Therapy: Some Considerations on Theory. InternationalJournalof Family Therapy, 3(1),5-11. Johnson, Rebekah(2007). The Co-Construction of Roles and Patterns of Interaction in Family Discourse. Working Papers in TESOL & Applied Linguistics, 7(2). Machin, D. (2012). How to do discourse analysis: A multimodal introduction. Sage. phenomenologist views it. In Vale RS, King M (Eds) phenomenologist views it. In Vale RS, King M (Eds) phenomenologist views it. In Vale RS, King M (Eds) phenomenologist views it. In Vale RS, King M (Eds) Psychology. Oxford University Press, New York NY Psychology. Oxford University Press, New York NY Psychology. Oxford University Press, New York NY Psychology. Oxford University Press, New York NY Robb, Martin (2003). Men talking about fatherhood: discourse and identities. In: Barrett, Sheila; Komaromy, Carol; Robb, Martin and Rogers, Anita eds. Communication, Relationships and Care: A Reader. London, UK: Routledge, pp. 121–130. Sally ST. George, Dan Wulff,Karl Tomm (2015). Talking societal discourses into family therapy: A situational analysis of the relationships between societal expectations and parent-child conflict. Journal of Systemic Therapies, 34(2), pp. 15–30 Shamai, Michal; Sharlin, Shlomo & Gilad-Smolinski, Dvorit (1995). Using a threat of divorce for maintaining family homeostasis within families in extreme distress (FED). Contemporae-y Family Therapy, 17(2), 195-207 Speer, David C. (1970). Family Systems: Morphostasis and Morphogenesis, or "Is Homeostasis Enough?". Fam Proc 9:259-278. Sutherland, O., LaMarre, A., & Rice, C. (2017). The primacy of discourse in the study of gender in family therapy. Family Process, 56(3), 669-685. Thompson, C. M., Hintz, E. A., & Duerringer, C. M. (2022). Setting the agenda: Beyond discourse dependence and a dependence on discourse. Journal of Family Communication, 22(2), 175-184. Tseliou, E., & Borcsa, M. (2018). Discursive methodologies for couple and family therapy research: Editorial to special section. Journal of marital and family therapy, 44(3), 375-385. Wenick, Jon L. (2009). Systemic family therapy: from theory to practice. California: SAGE publication Wodak, R., & Meyer, M. (Eds.). (2015). Methods of critical discourse studies. sage. Colaizzi P (1978) Psychological research as the Colaizzi P (1978) Psychological research as the Colaizzi P (1978) Psychological research as the Colaizzi P (1978) Psychological research as the Existential-Phenomenological Alternatives for Existential-Phenomenological Alternatives for Existential-Phenomenological Alternatives for Existential-Phenomenological Alternatives for
)