اثربخشی درمان شناختی رفتاری به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب اجتماعی و ارزیابی شناختی منفی در دختران سخت شنوا

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور

2 استادیار روانشناسی بالینی، مرکز تحقیقات روان پزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد

3 دکترای تخصصی روانشناسی بالینی، انستیتو روان پزشکی تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران

چکیده

هدف عمده پژوهش حاضر بررسی «اثربخشی درمان شناختی رفتاری به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب اجتماعی و ارزیابی شناختی منفی در دختران سخت شنوا» بود. طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه کنترل نابرابر و پیگیری بعد از یک ماه بود. بدین منظور با استفاده از نمونه گیری در دسترس از کلیه دختران سخت شنوای کانون ناشنوایان شهر مشهد، در محدوده سنی ۲۹ـ ۱۸ سال به کمک پرسشنامه های اضطراب اجتماعی کانور (SPIN) و پیامدهای رویدادهای منفی اجتماعی (CNSEQ)۱۶ نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (در هر گروه ۸ نفر) جایگزین شدند. در این روش، گروه آزمایش به مدت ۸ جلسه، تحت درمان شناختی- رفتاری گروهی قرار گرفتند و گروه گواه هیچ گونه درمانی دریافت نکردند. در پایان برای بررسی فرضیه های پژوهش، داده های جمع آوری شده از پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری، از تحلیل کواریانس چند متغیره به کمک نرم افزار‌spss_ 22 مورد تجزیه و تحلیل گردید. نتایج تحقیق نشان داد که درمان شناختی-رفتاری به شیوه گروهی، بر اضطراب اجتماعی و ارزیابی شناختی منفی (خود ارزیابی منفی و ادراک ارزیابی منفی توسط دیگران) دختران سخت شنوا تأثیر معنی‌داری دارد(01/0>p). همچنین مداخله توانست اثربخشی خود را مرحله پیگیری بر روی اضطراب اجتماعی و خود ارزیابی منفی حفط کند اما بر ادراک ارزیابی توسط دیگران در بلند مدت کارایی آن موفق نبود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effectiveness of Cognitive-Behavioral Group Therapy on Reducing Social Anxiety and Negative Cognitive Evaluation among Hard of Hearing Young Girls

نویسندگان [English]

  • Fahimeh Rezayi 1
  • Mahdi Amiri 2
  • Elham Taheri 3
1 MA in Clinical Psychology
2 Mashhad University of Medical Sciences, Department of Clinical Psychology
3 Iran University of Medical Sciences, Tehran Psychiatric Institute, Department of Clinical Psychology
چکیده [English]

The current paper aimed to determine the effectiveness of cognitive-behavioral group therapy on reducing social anxiety and negative cognitive evaluation among hard of hearing young females. This was an applied study. Data was collected using quasi-experimental with pretest-posttest method with an unequal control group and a follow-up after one month. The population consisted of all hard of hearing young females residents of Mashhad working and training in Deaf community during 2015-2016. The convenience sampling method was used and the number of 16 samples were randomly selected, and then divided into two groups of 8, the experimental group and the control group, respectively. Next, the experimental group received 8 sessions, each session lasting 2.5 hours of cognitive-behavioral group training. Data collection tools were a) Social Phobia Inventory (SPIN); and b) Consequences of Negative Social Events Questionnaire, Wilson and Rapee (CNSEQ). Data were analyzed using Multivariate Analysis of Covariance. The results showed the significant impact of cognitive-behavioral group therapy on social anxiety and negative cognitive evaluation (negative self-assessment and perceived negative evaluation by others) on hard of hearing young females. Effectiveness of Cognitive Behavioral Group Therapy on Social Anxiety and Cognitive Structures of hard of hearing people is associated with a lot of theoretical and practical implications in prevention and treatment that is discussed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cognitive-behavioral group therapy
  • Social anxiety
  • Negative cognitive evaluations
  • Hard of hearing
استوار، صغری. (۱۳۸۶). تبیین نقش واسطه‌گری توجه تمرکز بر خود و خودکارآمدی اجتماعی بر ارتباط بین هراس اجتماعی و سوگیری شناختی. پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی تربیتی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز.

بایلینگ، پیترجی؛ مک کب، رندی‌ای؛ آنتونی، مارتین ام. (۱۳۸۹). گروه درمانگری شناختی رفتاری. ترجمه: محمد خدایاری و یاسمین عابدینی. تهران: دانشگاه تهران.

حیدریان فرد، زینب؛ بخشی پور، باب اله؛ فرامرزی، محبوبه. (۱۳۹۴). اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری گروهی بر اضطراب اجتماعی، خودکارآمدی اجتماعی و نشخوار فکری در دانشجویان با اختلال اضطراب اجتماعی. مطالعات روان‌شناسی بالینی، 6(۲)، ۱۵۱ ـ ۱۷۳.

خانجانی، زینب؛ مینا شیری، عبدالخالق؛ هاشمی نصرت‌آبادی، تورج؛ خسروجردی، محمد؛ موحدی، یزدان. (۱۳۹۱). بررسی پردازش اطلاعات تحریف‌شده مرتبط با خود و دیگری در اختلال فوبیای اجتماعی: سوگیری تعبیر منفی در هراس اجتماعی و افراد عادی. اندیشه و رفتار، ۷(۲۵)، ۸۲ ـ ۹۲.

خالدیان، محمد؛ سهرابی اسمرود، فرامرز؛ اصغری گنجی، عسگر؛ کرمی باغطیفونی، زهرا. (۱۳۹۶). مقایسه اثربخشی دو درمان گروهی شناختی ـ رفتاری و معنا درمانی گروهی بر کاهش افسردگی و افزایش امید به زندگی در سندرم آشیانه خالی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، ۸(۲۹)، ۱۳۵ ـ ۱۶۴.

خلیلی طرقبه، صائمه؛ صالحی فدردی، جواد. (۱۳۹۱). رابطه سوگیری تفسیر و اضطراب اجتماعی در دانشجویان. اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۶(۲۴)، ۴۹ ـ ۵۸.

رحمانیان، زاهده؛ میرزائیان، بهرام؛ حسن‌زاده، رمضان. (۱۳۹۰). اثربخشی درمانگری شناختی ـ رفتاری گروهی بر اضطراب اجتماعی دختران دانش‌آموز. دانشور پزشکی، ۱۸(۹۶)، ۱-۱۱.

داداش زاده، حسین؛ یزداندوست، رخساره؛ غرایی، بنفشه؛ اصغر نژاد فرید، علی‌اصغر. (۱۳۹۱). اثربخشی درمانگری شناختی رفتاری و مواجهه درمانگری بر میزان سوگیری تعبیر و ترس از ارزیابی منفی در اختلال اضطراب اجتماعی. مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۱۸(۱)، ۴۰ ـ ۵۱.

دشت آبادی، قاسم. (۱۳۹۳). اثربخشی شیوه درمان شناختی رفتاری بر سوگیری‌های تفسیر در دانش‌آموزان مضطرب اجتماعی در دوره اول متوسط شهر یزد. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.

سادوک، بنیامین؛ سادوک، ویرجینیا. (۱۳۸۸). خلاصه روان‌پزشکی ـ علوم رفتاری. ترجمه پور افکاری. تهران: شهر آب.

سلاجقه، صادق؛ بخشانی، نورمحمد. (۱۳۹۳). اثربخشی ترکیب مواجهه درمانی گروهی و آموزش مهارت‌های مقابله با استرس بر میزان اضطراب اجتماعی دانشجویان. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ۱۵(۲)، ۹۶ ـ ۱۰۴.

سیموس، گریگوری؛ هافمن، استفان جی (۱۳۹۴). درمان شناختی رفتاری اختلال‌های اضطرابی کتابی برای متخصصان (چاپ اول). ترجمه اکرم خمسه. تهران: ارجمند.

شاره، حسین؛ روئین فرد، مهدی؛ حقی، الهام (۱۳۹۳). اثربخشی گروه درمانگری شناختی رفتاری همیبرگ ـ بکر بر بهبود اضطراب اجتماعی و انعطاف‌پذیری شناختی دختران نوجوان. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، ۲۱(۲)، ۲۲۶ ـ ۲۴۰.

عطری فرد، مهدیه؛ شعیری، محمدرضا؛ رسول‌زاده طباطبائی، کاظم؛ جان بزرگی، مسعود: آزاد فلاح، پرویز؛ بانوپور، ابوالفضل. (۱۳۹۰). بررسی اثربخشی درمانگری شناختی ـ رفتاری مبتنی بر الگوی هافمن در کاهش نشانه‌های اختلال اضطراب اجتماعی. فرهنگ مشاوره و روان درمانگری، ۳(۹)، ۳۳-۵۱.

عریضی، حمیدرضا؛ دانشمندی، سعیده؛ عابدی، احمد. (۱۳۹۴). فرا تحلیل اثربخشی مداخله‌های گروهی در اختلال اضطراب اجتماعی. روان‌شناسی تحولی: روانشناسان ایرانی، ۱۲(۴۶)، ۱۲۱ ـ ۱۳۹.

فروگات، وین. (۱۳۸۷). نترس (راهنمای غلبه بر اضطراب) چاپ دوم. ترجمه فیروز بخت. تهران: رسا.

گنجی، مهدی. (۱۳۹۲). آسیب‌شناسی روانی بر اساس DSM-5 (جلد ۱). تهران: ساوالان.

موتابی، فرشته،؛ فتی، لادن. (۱۳۹۴). راه و رسم درمانگری در نظریه شناختی رفتاری (چاپ چهارم). تهران: دانژه.

ملیانی، مهدیه؛ شعیری، محمدرضا؛ قائدی، غلامحسین؛ بختیاری، مریم؛ طاولی، آزاده. (۱۳۸۸). اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری گروهی مبتنی بر الگوی همیبرگ در کاهش نشانه‌های اضطراب اجتماعی. روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 15(1)، ۴۲ ـ ۴۹.

وکیلیان، سارا؛ قنبرآبادی، بهرام علی؛ طباطبائی، سید محمود. (۱۳۸۷). بررسی تأثیر افزودن آموزش مهارت‌های اجتماعی بر گروه‌درمانی شناختی رفتاری در درمان هراس اجتماعی دانشجویان. اصول بهداشت روانی، ۱۰(۲)، ۷۸ ـ ۹۷.

Alkozei, A., Cooper. P. J., & Creswell, C. (2014). Emotional reasoning and anxiety sensitivity: associations with social anxiety disorder in childhood. J Affect Disord, 219(28), 152-154.

Amir, A. T., Foa, E. B., & Coles, M. E. (1998). Negative Interpretation Bias in Social Phobia. Behaviour Research and Therapy, 36, 945-957.

Barlow, D. H., & Durand, V. M. (2011). Abnormal psychology:an integrative approach (6th Ed.). Belmont, CA: Wadsworth, Cengage Learning. P. 139.

Bar-Haim, Y., Dominique, L., Pergamin, L., Bakermans- Kranenburg, M. J., & van IJzendoorn, M. H. (2007). Threat related attentional bias in anxious and non-anxious individuals: A meta-analytic study. Psychological Bulletin, 133(1), 1–24.

Beidel, D. C., Turner, S. M., & young, J. (2006). social Effectiveness Therapy for children: Five years Later. Behavior Therapy, 37(4), 416- 425.

Bogel, S. M., Alden, L., Beidel, D. C., Pine, D. S., Clark, L. A., Stein, M. B., & Voncken, M. (2010). Social anxiety disorder: Questions and answers for the DSM-V. Depression and Anxiety, 27(2), 168-189.

Burack, J. A., Enns, J. T., & Fox, N. A. (2012). Cognitive neuroscience, development, and psychopathology: Typical and atypical developmental trajectories of attention. New York: Oxford University Press

Clark, D. A., & Beck, A. T. (2010). Cognitive Therapy of Anxiety Disorders. New York: Guilford Press.

Clark, D. M., & wells, A. (1995). A Cognitive model of social phobia in social phobia: diagnosis, assessment and treatment. New York: Guilford press.

Clark, D. M., Ehlers, A., Manus, F., Hackmann, A., Fennell, M., & Campell. H. (2003). cognitive therapy vs. Fluoxetine plus self exposure in the treatment of generalized social phobia: A randomized placebo controlled trial. Journal of consultiny and clinical psychology, 71(6), 1058-1067.

Connor, K. M., Davidson, J. R., Churchill, L. E., Sherweed, A., & Foa, E. B. (2000). Psychometric properties of the social phobia inventory (SPIN). Br J Psychiatry, 176(4), 379-386.

Dalrymple, K. L., & Zimmerman, M. (2011). Treatment seeking for social anxiety disorder in a general outpatient psychiatry setting. Psychiatry Res, 187(3), 375-381.

Ito, L. M,, Roso, M. C., Tiwari, S., Kendall, P.C., & Asbahr, F. R. (2008). Cognitive-behavioral therapy in social phobia. Correspondence, Fernando R Asbahr, Brazil. Rev Bras Psiquiatr, 30(2), 96-101.

Fedoroff, I. C., & Taylor, S. (2001). Pychological and pharmacological treatments of social phobia:Ameta analysis. Journal of clinical psychopharmacology, 21(3), 311-324.

Franklin, M. E., Huppert, J., Langer, R., Leiberg, S., & Fox, E. B. (2005). Interpretation bias: A comparison of treated social phobics, untreated social phobics and controls. Cognitive Therapy and Research, 29(3), 289-300.

Foa, E. B., Franklin, M. E., Perry, K. J., & Herbert, J. D. (1996). Cognitive biases in generalized social phobia. Journal of Abnormal Psychology, 105, 433-439.

Fujii, Y., Kitagawa, K., Shimizu, Y., Shimizu, N., Toyomaki, A., Hashimoto, N., Kako, Y., Tanaka, T., Asakura, S., Koyama, T., & Kusumi, I. (2013). Severity of generalized social anxiety disorder correlates with low executive Severity of generalized social anxiety disorder correlates with low executive. Journal of Neuroscience Letters, 543, 42-46.

George, L., & Stopa, L. (2007). Private and public self-awareness in social phobia anxiety. Journal of Behavior Therapy and Experimental psychology, 39(1), 57-72.

Hasanvand Amozade, M., Bagheri, A., & Shairi, M. R. (2010). Investigating Psychometric Properties of The Social Anxiety scale in non Clinical sampls. The 5Symposia of Iran Students Health Psychology. Research, 30, 202-313.

Hazlett-Stevens, H. (2008). Psychological approaches to generalized anxiety disorder: A clinician’s guide to assessment and treatment. New York: NY.

Heimberg, R. G., & Becker, R. E. (2002). Cognitive-behavioral group therapy for social phobia: Basic mechanisms and clinical strategies. 1th ed. New York: Guilford Press.

Heimberg, R. G., Brozovich, F. A., & Rapee, R. M. (2014). A cognitive-behavioral model of social anxiety disorder. In S. G. Hofmann, & P. M. DiBartolo (Eds.). Social anxiety: Clinical, developmental, and social perspectives (3rd edn., pp. 705–728). Waltham, MA: Academic Press. DOI: 10.1016/B978-0-12-394427-6.00024-

Hertel, P. T., Brozovich, F., Joormann, J., & Gotkib, I. H. (2008). Biases in interpretation and memory in generalized social phobia. Journal of Abnormal Psychology, 117, 287-288.

Hope, D. A., & Heimberg, R. G. (1988). Public and privare Self-consciounsness and social phobia. Journal of Personality Assessment, 52, 626-639.

Hofmann, S. G., Asnaani, A., Vonk, I. J. J., Sawyer, A. T., & Fang, A. (2012). The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analysis. Cognitive Therapy Research, 36(5), 427-440.DOI: 10.1007/s10608-012-9476-1

Ito, L. M,, Roso, M. C., Tiwari, S., Kendall, P. C., & Asbahr, F. R. (2008). Cognitive-behavioral therapy in social phobia. Correspondence, Fernando R Asbahr, Brazil. Rev Bras Psiquiatr, 30(2), 96-101.

Kimbrel, N.A., Nelson-Gray, R. O., & Mitchell, J. T. (2012). Bis, bas, and bias: the role of personality and cognitive bias in social anxiety. Pers Indiv Diff, 52(3), 395-400.

Laposa, J. M., & Rector, N. A. (2011). A prospective examination of predictors of post-event processing following videotaped exposures in group cognitive behavioural therapy for individuals with social phobia. Journal of Anxiety Disorders,25(4),568_573

Lievaart, D. M., van der Heiden, C., & Geraerts, E. G. (2013). Associations between Depressive Symptoms, Rumination, Overgeneral Autobiographical Memory and Interpretation Bias within a Clinically Depressed Sample. Journal of Psychology & Psychotherapy, S7(2013), 1–6. DOI: 10.4172/2161-0487.S7-004

Mcevoy, P. M., Mahoney, A., Perini, S. J., & Kingsep, p. (2009). changes In post – Event processing And Metacognition During cognitive Behavioral group therapy for social phobia. Journal of Anxiety Disorders, 23(5), 617 – 623.

Meltzer, H., Bebbington, P., Dennis, M. S., Jenkins, R., McManus, S., & Brugha, T. S. (2013). Feelings of loneliness among adults with men-tal disorder. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 48(1), 5–13.

McLean, C. P., Asnaani, A., Litz B. T., & Hofmann, S. G. (2011). Gender differences in anxiety disorders:prevalence, course of illness, comorbidity and burden of illness. J Psychiatr Res, 45(8), 1027–35.

Morrison, A. S., & Heimberg, R. G. (2013). Social anxiety and social anxiety disorder. Annual Review of Clinical Psychology, 9, 249–272.

DOI: 10.1146/annurev-clinpsy-050212-185631

Schleismann, K. D., & Gillis, J. M. (2011). The Treatment of Social Phobia in a Young Boy with Asperger's Disorder. Cognitive and Behavioral Practice, 18(4), 515_529

Stopa, L., & Clark, D. M. (2000). Social phobia and Interpretation of social evants. Behavior Research and Therap, 38(3), 273-283.

Tuschen-Caffier, B., Kühl, S., & Bender, G. (2011). Cognitive-evaluative features of childhood social anxiety in a performance task. Behav Ther Exp Psychiatr, 42(2), 233-239.

Vernon, M. (2001). Fifty years of research on the intelligence of deaf and hard of hearing children. Are view of literature and discussion of implications. J Deaf Stud Deaf Educ, 10(3), 225-231.

Voncken, M. J., Bogels, S. M., & de Vries, K. (2003). Interpretation and judgmental biases in social phobia. Behavior Research and Therapy, 41(12), 1481-1488.

WHO. (2013). Hearing losscontrol:Deafness and hearing loss; Contract No.: Document Number.

WHO. (2012). Communitybased rehabilitation: promoting ear and hearing care through CBR. 1 ed. Geneva: WHO Press.

Wilson, J. K., & Rapee, R. M. (2005). The interpretation of negative social events in social phobia: Changes during treatment and relationship to outcome. Behavior Research and Therapy, 43(3), 373-389.

Woud, M. L., & Becker, E. S. (2014). Editorial for the Special Issue on Cognitive Bias Modification Techniques: An Introduction to a Time Traveler’s Tale. Journal of Cognitive Therapy Research, 38(2), 83-88.DOI: 10.1007/s10608-014-9605-0.

Yuchen, M., Tudi. J., Chaohe, H., Lioing, S., Shang, D., binhu, H,. & huaz, H. (2011). Gebetic Mutations in non syndromic deafness Patients of Uyghur and han Chinese Ethnicities in Xinjiang China: A Comparativiue study. Journal Of Translationnal Medicin, 9,154.