هستی شناسی جان در دیدگاه مولانان از زاویه روانشناختی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی هستی شناسی جان انسانی از دیدگاه مولانا در مثنوی معنوی است. جان انسانی به عنوان یک هستنده بدون در نظر گرفتن هستی او قابل فرض نیست. از جانبی دیگر می توان مثنوی معنوی را هستی شناسی جان انسان نامید که لبریز از سخن در مورد هستی انسان است. مولانا خود نیز اندیشمندی هستی نگر و کل گرا است که از رویکردهای جزءنگارانه نسبت به وجود انسانی انتقاد میکند. در این پژوهش محقق با روش کتابخانه ای و جستجو در مثنوی معنوی به وسیله کشف الابیات جعفری، ابیات مرتبط با مقوله های هستی شناسی جان را استخراج و آنها را در پنج مقوله جمع بندی کرده است. در این پژوهش به بحث در مورد وحدت یافتگی و کل نگری، مرگ، شناخت دیالکتیکی، پویایی و نوشوندگی و کشندگی و جذب کنندگی به عنوان پایه های هستی انسان در دیدگاه مولانا از دیدگاه روانشناسی پرداخته شده است. در بررسی اشعار مولانا در قصه طوطی و بازرگان و بر پایه آن در شش دفتر مثنوی معنوی هستی انسان یک کلیت وحدت یافته معرفی شده است که به صورت مداوم در حال نوشدن و تغیر است. شناخت هستی شناسانه بر پایه اضداد است و مرگ در هستی نوشدن و تغیر از حالتی به حالتی دیگر نه پایان است. نیروی عمل در هستی کششی است که ما را به سمت آنچه که هستیم و میخواهیم می کشاند. هستی شناسی جان در دیدگاه مولانا در مقوله های وحدت یافتگی و کل نگری، مرگ، شناخت دیالکتیکی، پویایی و نوشوندگی و کشندگی و جذب کنندگی جمع شده است. با دیدگاه روانشناختی این پایه ها می تواند مبنایی هستی شناسانه و معرفت شناسانه برای نظامهای روانشناسی و روان درمانی بومی باشد که بر مبنای منابع اصیل ایرانی-اسلامی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spiritual ontology in Rumi's point of view from Psychological perspective

نویسنده [English]

  • roz gaar mohammadi
چکیده [English]

This research was conducted to study the spiritual ontology of human from Rumi's perspective in Masnavi-I Ma'navi . Spirit as a human being regardless of his being can not be assumed. On the other hand, Masnavi-I Ma'navi can be called human spiritual ontology which is full of talks about human existance. Rumi is also an intellectual ontologist and holistic scientist who critisized about reduction approaches of human existence. The researcher through a library search and looking up in Masnavi-I Ma'nav'si using Jafari's Kashfo-al-abyat, extracted the related spiritual ontology verses and categorized them into five categories. In this study, Rumi's views on oneness , holism , death, dialectical awareness, dynamism, renovation and attraction as basis of human existence were discussed from psychological perspective. On study of Rumi's poems in "Parrot and Merchant" story and in six volumes of " Masnavi" the human being is introduced as a united whole who is constantly changing .Ontology is based on paradoxes and death is not the end but a change from one state to another. The acting force in life is attraction and is the force that leads us to we are and what we want. In Rumi's spiritual ontology oneness, holism, death, dialectical awareness, dynamism, renovation and attraction are all included. Looking to these basics from Psychological perspective, one can come up with foundations for native epistemology and ontology for psychology and mental health system based on original persian ñ Islamic sources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • spiritual ontology
  • Masnavi-I Ma'navi
  • Jal‚l ad-DÓn Muhammad BalkhÓ