اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر اعتیاد به بازی های اینترنتی با میانجی گری متغیرهای خودکنترلی و هیجان خواهی در نوجوانان پسر

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموحته کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشیار روانشناسی بالینی دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر بخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر اعتیاد به بازی های اینترنتی نوجوانان از طریق متغیرهای خودکنترلی و هیجان خواهی به انجام رسید. این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون به همراه دوره پیگیری 45 روزه صورت گرفت. جامعه ی آماری پژوهش را کلیه دانش آموزان پسر دوره متوسطه2 شهر تهران در سال تحصیلی 93-94 تشکیل می دادند که با روش نمونه گیری در دسترس، یک مدرسه انتخاب و از بین آن ها 64 نفری که براساس پرسشنامه اعتیاد به بازی های اینترنتی (تغییریافته پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ) به بازی های اینترنتی وابسته بودند مشخص شده و در دو گروه گواه و آزمایش قرار گرفتند. در گروه آزمایش، افراد براساس نمرات به دست آمده از پرسشنامه هیجان خواهی زاکرمن و خودکنترلی تانجی، در چهار گروه هشت نفری جای گرفتند. به این افراد هشت جلسه برنامه شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی آموزش داده شد. برای جمع آوری داده ها از مقیاس های هیجان خواهی زاکرمن، خودکنترلی تانجی و تغییریافته پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ، استفاده شد. داده ها از طریق روش های آماری کوواریانس یک طرفه و واریانس مختلط از نوع یک بین – یک درون مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج به طور کلی نشان داد که درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش اعتیاد به بازی های اینترنتی موثر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of cognitive therapy based on mindfulness of internet game addiction intermediary variables with self-control and sensation seeking, in boy adolescents in the city of Tehran

نویسندگان [English]

  • mohamadhasan shameli 1
  • abdollah moatamedi 2
  • ahmad Borjali 2
1 psychology,psychology. Allameh Tabatabai , Tehran, Iran
2 Associate Professor of Psychology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The present research was done in order to determine the effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on internet game addiction intermediary variables with self-control and sensation seeking, in boy adolescents. This research was done by pretest-posttest kind of semi-experimental with a 45-day follow-up period. Population includes all the male high school students of Tehran, in the year of 2014-2015. 64 boy students that were dependent to internet games (based on modified Young's internet addiction test), were selected with convenience sampling method and then assigned in two groups (experimental and control). then the experimental group were divided to 4 levels based on sensation-seeking and self-control questionnaires. Experimental group received 8 sessions intervention based on mindfulness-based cognitive therapy (MBCT). Data were collected by Zuckerman's sensation-seeking questionnaire, Tanji's self-controlling questionnaire, and modified Young's internet addiction test, and data were analyzed by One-Way Co-variance (ancova), and Mix-variance. The results generally showed that MBCT is effective in reducing internet games addiction. In addition, MBCT had not made a significant impact in the group with high self-control and low sensation-seeking's grade, but in the other groups, treatment had a significant effect. Thus it can be concluded that mindfulness based cognitive therapy through mediation variables, self-control and sensation seeking has been effective in reducing internet game addiction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • internet game addiction
  • mindfulness based on cognitive therapy
  • self-control
  • sensation-seeking
اطلسی، رقیه؛ نریمانی، محمد و موسی زاده، توکل. (1393).  مقایسه ی اثربخشی حساست زدایی با حرکات چشم و بازپردازش مجدد با درمان فراشناختی بر خودکنترلی بیماران مبتلا به حملات هراس. مجله علوم رفتاری، 8 (3)، 263-269.

برجعلی،احمد. (1392). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش تعارضات والد-فرزندپروری در نوجوانان. مجله ی علوم رفتاری، 1، 6-1. 

پناه علی، امیر؛ محمدی نژاد قوشی، رحمان؛ عبدلی سلطان احمدی، جواد؛ اسدی، محسن. (1390). بررسی اثربخشی واقعیت درمانی گروهی بر کاهش اعتیاد به اینترنت. پژوهش های مشاوره، 41.

سلطانی، مهری؛ فولادوند؛ خدیجه و فتحی آشتیانی، علی. (1389). رابطه ی هویت و هیجان خواهی با اینترنت. مجله ی علوم رفتاری، 4(3)، 197-191.

شامانی، اسمعیل؛ واحدی، مهدی و نوروزی، داریوش. (1395). رابطه ی استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی با هویت       جوانان شهر تهران. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 7(28)، 164-182.

صیادپور، زهره. (1386).بررسی تحول مفهوم خانواده در کودکان پرورشگاهی و غیر پرورشگاهی. مجله ی روانشناسی و علوم تربیتی، 1.

علوی، سید سلمان؛ اسلامی، مهدی؛ مرآتی، محمدرضا؛ نجفی، مصطفی؛ جنتی فرد، فرشته و رضاپور، حسین. (1389). بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ در کاربران دانشجو. فصلنامه علوم رفتاری، 4(3)، 189-183.

علوی، سید سلمان و جنتی فرد، فرشته. (1390). اعتیاد به اینترنت، تعاریف، ابعاد، معیارهای تشخیصی و پیامد های منفی ناشی از آن. چاپ اول. اصفهان: نشر دانشگاه علوم پزشکی اصفهان.

محمدخانی، پروانه؛ تمنائی فر، شیما و جهانی تابش، عذرا. (1385). درمانی شناختی مبتنی بر حضور ذهن برای افسردگی:    رویکردی نوین در پیشگیری از عود افسردگی. تهران: نشر فرادید.

محمدخانی،شهرام؛ جزایری، علیرضا؛ محمدخانی، پروانه؛ رفیعی، حسن و قاضی طباطبایی، محمود. (1386). بررسی اثر مستقیم بازخورد نسبت به مصرف مواد، کانون کنترل و توانمندی های فردی و اجتماعی بر مصرف مواد در نوجوانان در معرض خطر. دو فصلنامه روانشناسی معاصر، 2 (3)، 12-3.

محوی شیرازی، مجید. (1387). بررسی اعتبار، پایایی و هنجاریابی مقیاس هیجان خواهی زاکرمن با تغییرات بسته به فرهنگ. دو ماهنامه دانشور رفتار. 15(28).

مرکز مدیریت توسعه ملی اینترنت (متما). بازیابی شده، اردیبهشت، 25، 1394، http://matma.ito.gov.ir/web/guest/internet-penetration-rate

ناستی زایی، ناصر. (1388). ارتباط سلامت عمومی با اعتیاد به اینترنت. مجله طبیب شرق، 11(1)، 63-57.

هادی، سعیده؛ اسکندری، حسین؛ سهرابی، فرامرز؛ معتمدی، عبدالله و فرخی، نورعلی. (1395).  مدل ساختاری پیش بینی تعهد زناشویی بر اساس سبک های دلبستگی و متغیرهای میانجی خودکنترلی و طرحواره های ناسازگار اولیه در افراد دارای روابط فرازناشویی عاطفی. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 7(28)، 33-60.

یوسفیان، فهیمه و اصغری پور، نگار. (1392). مقایسه ی اثر بخشی درمان گروهی شناخی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان گروهی شناخی رفتاری بر عزت نفس دانش آموان دختر. مجله ی اصول بهداشت روانی، 15 (3)، 205-15.

Aboujaoude, E., Koran, L. M., Gamel, N., Large, M. D. & Serpe, R. T. (2006). Potential markers for problematic Internet use: A telephone survey of 2,513 adults, Cns Spectrums, 11(10), 750-755.

American Psychiatric Association. (2013). American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition. Arlington, VA.

Andreassen, C. S., Palesen, S., & Griffiths, M. D. (2017). The relationship between addictive use of social media, narcissism, and self-esteem: Findings from a large national survey. Addictive Behaviors, 64, 287-293.

Blume, A. W. (2005). Treating drug problems, New York: John Wiley.

Bowen, S., Chawala, N. & Marlatt, G. A. (2011). Mindfulness-based relapse prevention for addictive behaviors: A clinician's guide, Guilford Press.

Butler T. ( 2000). Principles of health education and health promotion, New York: Morton Publishing Company.

Chen, J. V., Chen, C. C., & Yang, H. (2008). An empirical evaluation of key factors contributing to internet abuse in the work place. Industrial Management & data system, 108(1), 87-106.

Christakis, D. A. (2010). Internet addiction: A 21st century epidemic, Bmc Medicine, 8(61).

Crane, R. (2009). Mindfulness-based cognitive therapy, USA. NEW YORK, Routledge, 3-15.

Fallah Mehneh, T. (2007). Disorder of internet addiction, Psychology of Internet, 1, 26-31.

Garland E.L., Schwarz N.R. , Kelly A., Whitt A. & Howard M.O. (2010). Mindfulness-Oriented Recovery Enhancement for Alcohol Dependence:  herapeutic Mechanisms and Intervention Acceptability, Journal of Social Work Practice in the Addictions, 12(3), 242-263.

Goleman ,D. (2001).Emotional Intelligence: Issues in Paradigm Building , From the book The Emotionally Intelligent Workplace.

Griffiths, M. D., Davies, M. N. O. & Chappell, D. (2004). Online computer gaming: A comparison of adolescent and adult gamers, Journal of Adolescence, 27, 87–96.

Griffiths, M., & Wood, R. (2000). Risk factors in adolescence: The case of gambling, videogame playing, and the internet. Journal of Gambling Studies, 16, 199–225.

Jackson, K. M.,  Sher,  K. J. and  Wood,  P. K. (2000). Prospective analysis of co morbidity: Tobacco and alcohol use disorder, Abnorm Psychol, 109, 676- 694.

Johansen, S. V. L. (2014). Sensation seeking and impulsivity in relation to youth decision making about risk behavior: Mindfulness training to improve self-regulatory skills,In partial fulfillment of the requirements For the Degree of Doctorate of Philosophy. Colorado State University Fort Collins, Colorado.

Keng, S. L., Smoski, M. J., & Robins, C. J.(2011). Effects of mindfulness on psychological health: A review of empirical studies. Clin Psychol Rev, 31(6), 1041-56.

Kim, E. J., Namkoong, K., Ku, T. & Kim, S. J.(2008). The relationship between online game addiction and aggression, self-control and narcissistic personality traits, European Psychiatry, 23(3), 212–218.

Ko, C. H., Yen, J. Y., Chen, C. S., Yeh, Y. C.  & Yen, C. F. (2009). Predictive values of psychiatric symptoms for internet addiction in adolescents: A 2-year prospective study, Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine, 163, 937–943.

Kuss, D. J., Shorter, G. W., Rooij, A. J., Griffiths, M. D. & Schoenmakers, T. M. (2013). Assessing Internet Addiction Using the Parsimonious Internet Addiction Components Model—A Preliminary Study, International Journal of Mental Health and Addiction.

Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M. and Peter, J. (2009). Development and Validation of a GameAddiction Scale for Adolescents, Media Psychology, 12(1), 77-95.

Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M. & Peter, J. (2011). The effects of pathological gaming on aggressive behavior, Journal of Youth and Adolescence, 40 (1), 38-47.

Leung, L. & Lee, P. S. N. (2012). The influences of information literacy, internet addiction and parenting styles on internet risks,” New Media & Society, 14(1), 117-136.

Mehroof, M. & Griffiths, M. D. (2010). Online Gaming Addiction: The Role of Sensation Seeking, Self-Control, Neuroticism, Aggression, State Anxiety, and Trait Anxiety, Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking,13(3).

Mei, S., Yau, Y. H. C., Chai, J., Guo, J., & Potenza, M. N. (2016). Problematic Internet use, well-being,   self-esteem and self-control: Data from a high-school survey in China. Addictive Behaviors, 61, 74-79.

Murali, V., & George, S. (2007). An over view of internet addiction. Adv psychosom. 13, 24-30.

Niemz, K., Griffiths, M. & Banyard, P. (2005). Prevalence of pathological Internet use among university students and correlations with self-esteem, the general health questionnaire (GHQ), and disinhibition, Cyberpsychology & Behavior, 8(6), 562-570.

Pacini, R., & Epstein, S.( 1999). The relation of rational and experiential information processing styles to personality, basic beliefs and the ratio-bias phenomenon. J Pers Soc Psychol, 76, 972-87.

Potek, R. (2012). Mindfulness as a school-based prevention program and its effect on adolescent stress, anxiety and emotion regulation, Ph.D. NEW YORK, UNIVERSITY, 184.

Segal, Z. V., Williams, J. M. G., & Teasdale, J. D.(2002). Mindfulness-based Cognitive Therapy for Depression: A new approach to preventing relapse: Guilford Publication.

Sally, M. L. (2006). Prediction of internet Addiction for undergraduates in Hong Kong. Kong Baptist University.

Shelly, S. K. (2005). Illegal download attitudes, leisure boredom, sensation seeking and value of honesty, Degree of Master of Science in New Media, School of Journalism and Communication, the Chinese University of Hong Kong.

Tangney, J. P., Baumeister, R. F., & Boone, A. L. (2004). High self-control predicts good adjustment, less    pathology, better grades and interpersonal success. Journal of Personality, 72, 271-324.

Wills, T. A. and Stoolmiller, M. (2002). The role of self-control in early escalation of substance use,Journal of Consulting and Clinical Psychology, 70, 986-997.

Wupperman, P., Marlatt, G.A.,Cunningham, A., Bowen, S., &  Berking, M. (2012). Mindfulness and modification therapy for behavioral  ysregulation: results from a pilot study targeting alcohol use and aggression in women, Journal of Clinical Psychology, 68(1), 50–66.

Zuckerman, M. (1994). Behavioral expressions and biosocial bases of sensationseeking,New York: Cambridge University Press.