طراحی و ارزیابی اثربخشی آموزش آموزه های دینی-روانشناختی بر رضایت زناشویی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته روان شناسی عمومی دانشگاه تهران

2 استاد روان شناسی دانشگاه تهران

چکیده

این پژوهش، به منظور بررسی اثربخشی بسته آموزشی طراحی شده مبتنی بر آموزه های دینی –روانشناختی بر رضایت زناشویی طراحی و اجرا گردید. جامعه این تحقیق شامل تمام زنان متاهل ساکن منطقه یازده و دوازده تهرانی است که حداقل یک سال و حداکثر پانزده سال از زندگی زناشویی آنها گذشته و کمترین نمره را در رضایت زناشویی گرفته باشند ، می باشد. نمونه این تحقیق شامل 36 زن متاهل در منطقه 11 و 12 تهران است که به صورت تصادفی و با استفاده از روش نمونه‌گیری داوطلبانه انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. از مقیاس رضایت زناشویی اسپانیر برای سنجش متغیر مورد بررسی استفاده شد. ابتدا از هر دو گروه پیش آزمون به عمل آمد ، آنگاه گروه آزمایش طی هفت جلسه دو ساعته تحت آموزش بسته آموزشی طراحی شده مبتنی بر آموزه های دینی –روانشناختی قرار گرفت. پس از پایان آموزش، مجددا از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. به منظور مقایسه نتایج پیش آزمون و پس آزمون از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش بسته آموزشی باعث ارتقا رضایت زناشویی می‌شود. بر اساس شواهد این پژوهش می‌توان از این بسته آموزشی برای افزایش رضایت زناشویی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Design and evaluation of the effectiveness of religious – Psychological training on marital Satisfaction

نویسندگان [English]

  • n g 1
  • g g 2
چکیده [English]

This study was designed to evaluate the effectiveness of the training package based on religious- Psychological teachings on marital satisfaction .The method of research was a quasi-experimental with pretest - posttest control group. The study population consisted of all married women in Eleven and Twelve region in Tehran is at least one year and a maximum fifteen years of married life passed. The sample of study consisted of thirty-six married women in Tehran Eleven and Twelve region who were Voluntary sampling assigned to two experimental and control groups. Spanier marital satisfaction scales were used to measure the variables. The pre-test was administered to both groups .then experimental group trained seven sessions two hours under the package was designed based on religious –psychology. After training, post- test was administered to both group. to compare Pre-test and post-test analysis of covariance was used.The final results show that the training package was designed based on religious – Psychological, has a positive effect on marital satisfaction.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Marital
  • Marital satisfaction
  • religious- Psychological training
  • married woman
احمدی، خدابخش (1380). بررسی عوامل مؤثر بر سازگاری زوجین و مقایسه دو روش مداخله‌ای تغییر شیوه زندگی و حل مشکل خانوادگی در کاهش ناسازگاری زناشویی. رساله دکتری. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه علامه طباطبایی.

امینی، ابراهیم (1383). آئین همسرداری یا اخلاق خانواده. چاپ نوزدهم. تهران: انتشارات نشر اندیشه اسلامی.

باقریان، مهرنوش، بهشتی، سعید (1390). بررسی اثربخشی آموزش مهارت های ارتباط زناشویی مبتنی بر آموزه های اسلام بر سازگاری زناشویی زوجین. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی. دوره 2، شماره 6.

بخشوده، اسما، بهرامی احسان، هادی (1391). نقش انتظارات زناشویی و مبادلات سالم در پیش‌بینی رضایت زناشویی زوجین. مطالعات اسلام و روانشناسی. بهار و تابستان، شماره 10.

پروچاسکا، جیمز؛ نورکراس، جان (2008). نظریه‌های روان‌درمانی. ترجمه سید محمدی، یحیی.(1390). انتشارات رشد.

پور غفاری، سیده سوگل و دیگران (1389). بررسی اثربخشی آموزش مؤلفه‌های سبک زندگی مبتنی بر رویکرد روان‌شناسی فردی بر رضایت زناشویی در بین پرستاران متأهل زن بیمارستان دکتر گنجویان دزفول. یافته‌های نو در روان‌شناسی، سال چهارم، ش 12، ص 27 – 48.

تاشک، آناهیتا (1384). تبیین رضایت زناشویی و سلامت روانی برحسب سبک‌های مقابله. روان‌شناسیمعاصر، شماره 6.

ثنایی، باقر و همکاران. (1387). مقیاس‌های سنجش خانواده و ازدواج. بعثت.

حیدری، مجتبی.(1386). دینداری و رضایت خانوادگی. قم: انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).

دانش، عصمت و حیدریان، مریم . (1385) رابطه علاقه و احترام متقابل با رضایت زناشویی همسران در شهرستان قم. فصلنامه تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره. سال پنجم، شماره 18. ص 68-59

رضایی، جواد؛ احمدی احمد؛ اعتمادی، عذرا؛ رضایی حسین‌آبادی، مریم ؛ شهدوست، مریم (1392). تأثیر آموزش سبک زندگی اسلام محور با تأکید بر نظام خانواده بر صمیمیت زوجین اراک . مطالعات روانشناختی، دوره نهم، پاییز ،شماره 3

عادل، زهرا ؛ کج باف،محمد باقر؛ عابدی،احمد ( 1390). اثربخشی آموزش شناختی با رویکرد اسلامی بر رضایت‌مندی زندگی دانشجویان. مجله اسلام و روان‌شناسی، شماره 4.

عباسی، علی، جلیل پور، ناهید، کامکار، علی، قادر زاده باقری (1390). تعیین تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر رضایت زناشویی زنان متأهل و شاغل شهر دو گنبدان. ارمغان دانش. دوره 16، شماره 6، بهمن و اسفند.

عدالتی شاطری، زهره، آقا محمدیان شعرباف، حمیدرضا، مدرسی غروی، مرتضی، حسن‌آبادی، حسین (1390). بررسی اثربخشی طرح تایم بر رضایت زناشویی زوج‌های دانشجو. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی کردستان. دوره چهاردهم.

فرح بخش کیومرث, شفیع آبادی عبداله, احمدی سیداحمد, دلاور، علی (1385). مقایسه میزان اثربخشی مشاوره زناشویی به شیوه شناختی الیس، واقعیت درمانی گلاسر و اختلاطی از آن دو در کاهش تعارض‌های زناشویی. پژوهش های مشاوره (تازه ها و پژوهش های مشاوره). دوره 5، شماره 18.

فقیهی، علی‌نقی(1386). آموزش‌های روان‌شناختی مبتنی بر قرآن و حدیث و بررسی تأثیرات روانی و تربیتی آن در روابط همسران. مجله تربیت اسلامی . سال دوم ، شماره چهارم، بهار و تابستان.

فقیهی، علی‌نقی، رفیعی مقدم، فاطمه (1388).  بررسی میزان اثربخشی آموزش‌های روان‌شناختی مبتنی بر روایات اسلام در رضایت زناشویی زوجین. روان‌شناسی و دین. سال دوم، شماره 3، صفحه89-104.

قائمی امیر، علی (1383). مشی و سیاست محمد (ص). قم، مرکز جهانی علوم اسلامی

کاظمی، پروانه ، آقا محمدیان شعرباف، حمیدرضا، مدرس غروی، مرتضی، مهرام، بهروز (1389). بررسی اثربخشی برنامه ارتقا کیفیت زندگی زوجین بر رضایتمندی زناشویی و سلامت روان. پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره.

مصطفوی، سید جواد (1385).  بهشت خانواده ،هماهنگی عقل و فطرت با کتاب و سنت در مسائل زوجیت.چاپ هفدهم. جلد او . مشهد: انتشارات هاتف.

منجری، فرزانه، سودانی، منصوره، شفیع‌آبادی ،عبدالله (1391). تأثیر آموزش‌های اسلامی خانواده برافزایش رضایت زناشویی زوجین. اندیشه های نوین تربیتی. دوره هشتم، پاییز،  شماره 3.

نجاریان پور، سمانه، فاتحی زاده، مریم، عابدی، محمدرضا (1390). بررسی تاثیر شناخت درمانی معنوی بر سازگاری زناشویی زوجین پارانوئید در اصفهان. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان درمانی. دوره 2، شماره 6.

 

Bacuom, D. H., Sayers, S. L., & Sher, T. G. (1990). Supplementing behavior marital therapy with cognitive restructuring and emotional expressiveness training. Journal of Consulting and Clinical psychology, 58, 636-645.

Beck, J. S. (2008). Questions and Answers about Cognitive Therapy. Beck Institute for Cognitive Therapy and Research.

Broman, Clifford, L. (2000). Factors that Affect Marriage Satisfaction: MSU State of the State Survey Briefing Paper, vol(48):18-3

Carr, A. (2000). Research update: Evidence-based practice in family therapy and systemic consultation II. Adult focused problems, Journal of Family Therapy, 22, 273–295.  

Demaris, A, Mahoney, A, Pargament, KI. (2010). Sanctification of marriage and general religiousness as buffers of the effects of marital inequity. J FAM Issues; 31(10): 1255-78.

Dudley, M. & Kosinski, F. (2006). Religiosity and marital satisfaction: A research note. Review of Religiousresearch.vol 32(1): 78-86.

Dudley, M., & Kosinski, F. (2006). Religiosity and marital satisfaction: A research note. Review of Religious Research, 32, 78-86.

Flanagan, J., & Flanagan, R. (2004). Counseling and Psychotherapy theories in context and practice, New Jersey, John Willy & Sons Inc

Greef, A. P. (2000). Characteristics of families that function well. Journal of Family Psychology, 21, 948-963.

Heaton, T.B. & Pratt, E.L. (2004). The Effects of Religious Homogamy on Marital Satisfaction and Stability Journal of Family Issues, vol. 11(2): 191-207.

Hofmann, S. G. (2008). The importance of culture in cognitive and behavioral practice. Cognitive Behavioral Practice, 4, 243-54

Lambert, N. M., & Dollahite, D. C. (2008). The threefold cord: Marital commitment in religious couples. Journal of Family Issues, 29, 592 – 614.

Lambert, N. M., Dollahite, D. C. (2006). How religiosity helps couples prevent, resolve, and overcome marital conflict. Family Relations, 55, 439–449.

Larson, L.E., & Goltz, J.W., (1989), Religious participation and marital commitment, Review of Religious Research, vol. 30. P: 387-400.

Mahoney, A. (2007). Religion and conflict in marital and parent-child relationships. Journal of Social Issues, 61, 689- 706.

Perry, G. (2006). Family life, religion and religious practicing. Asian adventist Seminary,

Treas, J., & Giesen, D. (2000). Sexual infidelity among married and cohabiting Americans, Journal of Marriage and Family, 62, 48–60