اثر‌بخشی درمان تلفیقی پذیرش و تعهد-شناختی رفتاری (‌ACT-CBT) و رویکرد آموزش مدیریت والدین (PMT) بر سرمایه عاطفی نوجوانان پسر مبتلا به سوء-استفاده جنسی

نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان

2 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)

چکیده

سوءاستفاده جنسی از زمره تروماهای روان‌شناختی است که سلامت نوجوانان را به طور جدی تهدید نموده و آن‌ها را نیازمند یاری‌رسانی حرفه‌ای می‌کند. این پژوهش با هدف تعیین اثر‌بخشی درمان ACT-CBT و رویکرد آموزش مدیریت والدین (PMT) بر سرمایه عاطفی نوجوانان مبتلا به سوء‌استفاده جنسی اجرا شد. روش پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی و طرح پژوهش، سه‌گروهی در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه بود. از میان 60 نوجوان پسر 14 تا 17 ساله در شهر اصفهان در تابستان 1397، 45 نوجوان بر مبنای ملاک‌های ورود و خروج به صورت هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل، هر گروه 15 نفر گمارده شدند. پرسشنامه سرمایه عاطفی گل‌پرور (1395) در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری استفاده شد. دو گروه درمان ACT-CBT و آموزش مدیریت والدین (PMT) طی 10 جلسه تحت آموزش و درمان قرار‌گرفتند و گروه گواه هیچگونه درمانی دریافت ننمود. داده‌ها از طریق تحلیل واریانس اندازه‌های تکرار شده و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل گردید. نتایج نشان داد که در سرمایه عاطفی‌، فقط گروه درمان ACT-CBT با گروه آموزش مدیریت والدین (PMT) و گروه کنترل دارای تفاوت معنادار هستند (01/0>p)، و بین آموزش مدیریت والدین (PMT) با گروه کنترل تفاوت معناداری به دست نیامد (05/0<p)‌. در مجموع، یافته‌های این پژوهش نشان داد، برای کمک به نواجوانان پسر مبتلا به سوء استفاده جنسی، درمان ترکیبی ACT-CBT از زمره درمان‌هایی است که می‌تواند سرمایه عاطفی این نوجوانان را ارتقاء دهد. این ارتقاء موجب افزایش سلامت روان این نوجوانان خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of Integrative Acceptance Commitment-Cognitive Behavioral Therapy (ACT-CBT) and Parent Management Training (PMT) on the Affective Capital of Adolescent Boy with Sexual Abuse

نویسندگان [English]

  • m g 1
  • Mohammad Akbari 2
2 Islamic Azad University, Isfahan (Khorasgan) Branch
چکیده [English]

Sexual abuse is among the psychological trauma that seriously threatens the health of adolescents and requires them professional help. The aim of this study was to determine the effectiveness of ACT-CBT therapy and parent management training (PMT) on the affective capital of adolescent boy with sexual abuse. The research method was semi-experimental, and research design was three groups with three stages include pre-test, post-test and two months of follow-up. Among fifty 14-17 years old adolescent boys with sexual abuse in Isfahan, in the summer 2018, 45 adolescent were selected based on criteria of entry and exit and then randomly assigned in three groups, each group with 15 adolescent. Golparvar (2017) affective capital questionnaire was used to measure the dependent variable in the pretest, post-test and two months of follow-up. The ACT-CBT therapy and parent management training (PMT) received treatment in 10 sessions and the control group did not receive any treatment. The data were analyzed by repeated measure analysis of variance and post-hoc Bonferroni test. The results of multivariate analysis of covariance and post-hoc Bonferroni test showed that, only there is a significant difference between ACT-CBT therapy with parent management training (PMT) and the control group in affective capital (P <0.01), but there was no significant difference between parent management training (PMT) and the control group (P->0.05).

کلیدواژه‌ها [English]

  • parent management training (PMT)
  • ACT-CBT therapy
  • affective capital
  • Sexual Abuse
  • adolescent boys
خالدیان، محمد؛ سهرابی، فرامرز؛ اصغری‌گنجی، عسکر و کرمی باغطیفونی، زهرا. (1396). مقایسه اثربخشی دو درمان گروهی شناختی- رفتاری و معنا درمانی گروهی بر کاهش افسردگی و افزایش امید به زندگی در سندرم آشیانه خالی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 8(29)، 164-135.

خنجری، صدیقه؛ مدبر، مریم؛ رحمتی، مریم و حقانی، حمید. (1395). تأثیر برنامه آموزش پیشگیری از سوء رفتار جنسی بر آگاهی، نگرش و عملکرد والدین کودکان سنین مدرسه. نشریه پرستاری ایران، 29(104)، 27-17.

خوشابی، کتایون؛ شمسایی، محمدمهدی؛ جدیدی، محسن؛ نیکخواه، حمیدرضا؛ بسته حسینی، شهلا و ملک خسروی غفار. (1392). مقایسه تأثیر ریتالین، نروفیدبک، آموزش مدیریت والدین و تعامل سه روش بر علائم کلی در اختلال بیش فعالی ـ نقص توجه و کیفیت رابطه مادر ـ فرزندی. مجله پزشکی بالینی ابن‌سینا، 20(2)، 143-133.

رضایی، فهیمه؛ امیری، مهدی و طاهری، الهام. (1396). اثربخشی درمان شناختی رفتاری به شیوه گروهی بر کاهش اضطراب اجتماعی و ارزیابی شناختی منفی در دختران سخت شنوا. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 8(32)، 160-133.

روئین‌تن، سجاد؛ آزادی، شهدخت؛ افشین، همایون و امینی، ناصر. (1398). اثربخشی درمان ترکیبی مبتنی بر پذیرش و تعهد و امید درمانی بر کیفیت زندگی در بیماران سرطانی. فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 10(38)، 242-221.

عنایتی، مهناز و گل‌پرور، محسن‌. (1397). رابطه سرمایهگذاری جمعی عاطفی با بهزیستی روانشناختی با توجه به نقش سرمایه عاطفی در پرستاران. راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، 3(1)، 69-79.

گل‌پرور، محسن و زارعی، مجید. (1396). تأثیر آموزش موفقیت ویژه بیماران هموفیلی بر سرمایه عاطفی و تجارب اوج این بیماران. پژوهش‌های سلامت‌محور، 4(3)، 309-322.

گل‌پرور، محسن و عنایتی، مهناز. (1397). الگوی ساختاری رابطه سرمایه‌گذاری جمعی عاطفی با سرمایه عاطفی و شکایات روان‌تنی در پرستاران. آموزش پرستاری، 7(3)، 57-64.

Alix, S. Cossette, L. Hébert, M. Cyr, M. & Frappier, J. Y. (2017). Posttraumatic stress disorder and suicidal ideation among sexually abused adolescent girls: The mediating role of shame. Journal of Child Sexual Abuse, 26(2), 158-174.

Assink, M. van der Put, C. E. Meeuwsen, M. W. C. M. de Jong, N. M. Oort, F. J. Stams, G. J. J. M. & Hoeve, M. (2019). Risk factors for child sexual abuse victimization: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 145(5), 459-489.

A-Tjak, J.G.L. Davis, M.L. Morina, N. Powers, M.B. Smits, J.A.J. & Emmelkamp, P.M.G. (2015). A meta-analysis of the efficacy of acceptance and commitment therapy for clinically relevant mental and physical health problems. Psychotherapy and Psychosomatics, 84(1), 30-6.

Belleville, G. Dube-Frenette, M. & Rousseau, A. (2018). Efficacy of imagery rehearsal therapy and cognitive behavioral therapy in sexual assault victims with posttraumatic stress disorder: A randomized controlled trial. Journal of Traumatic Stress, 31(4), 591-601.

Brabant, M.E. Hébert, M. Chagnon, F. (2014). Predicting suicidal ideations in sexually abused female adolescents: A 12-month prospective study. Journal of Child Sexual Abuse, 23(4), 387-397.

Caro, P. Turner, W. & Macdonald, G. (2019). Comparative effectiveness of interventions for treating the psychological consequences of sexual abuse in children and adolescents. Cochrane Database of Systematic Reviews, 6, CD013361.

Choudhry, V. Dayal, R. Pillai, D. Kalokhe, A. S. Beier, K. & Patel, V. (2018). Child sexual abuse in India: A systematic review. PloS One, 13(10), e0205086.

Devries, K. M. & Meinck, F. (2018). Sexual violence against children and adolescents in South Africa: making the invisible visible. The Lancet Global Health, 6(4), e367-e368.

Firouzkouhi Moghaddam, M. Forouzan Nia, R. Rakhshani, T. Heidaripoor, A.H. & Taravatmanesh, S. (2016). The effectiveness of parent management training (PMT) on anxiety and depression in parents of children with ADHD. Shiraz E-Medical Journal, 17(6), e38795.

Hallis, L. Cameli, L. Bekkouche, N. S. & Knäuper, B. (2017). Combining cognitive therapy with acceptance and commitment therapy for depression: A group therapy feasibility study. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly, 31(3), 171-190.

Hallis, L. Cameli, L. Dionne, F. & Knäuper, B. (2016). Combining cognitive therapy with acceptance and commitment therapy for depression: A manualized group therapy. Journal of Psychotherapy Integration, 26(2), 186-201.

Harley, J. (2015). Bridging the gap between cognitive therapy and acceptance and commitment therapy (ACT). Procedia - Social and Behavioral Sciences, 193(2015), 131-140.

Hayes, S. C. (2019). Acceptance and commitment therapy: towards a unified model of behavior change. World Psychiatry, 18(2), 226- 227.

Hayes, S.C. Levin, M.E. Plumb-Vilardaga, J. Vilatte, J.L. & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior Therapy, 44, 180-198.

Hoffmann, S. Asmundsen, J. G. & Beck, A. T. (2013). The science of cognitive therapy. Behavior Therapy, 44, 199-212.

Kazdin, A. E. (2018). Developing treatments for antisocial behavior among children: Controlled trials and uncontrolled tribulations. Perspectives on Psychological Science, 13(5), 634-650.

Khadr, S. Clarke, V. Wellings, K. Villalta, L. Goddard, A. Welch, J. Bewley, S. Kramer, T. & Viner, R. (2018). Mental and sexual health outcomes following sexual assault in adolescents: a prospective cohort study. Child & Adolescent Health, 2, 654-661.

Lee, C. Coe, C. L. & Ryff, C. D. (2017). Social disadvantage, severe child abuse and biological profiles in adulthood. Journal of Health and Social Behavior, 58, 371-386.

Letourneau, E.J. Brown, D.S. Fang, X. Hassan, A. & Mercy, J. A. (2018). The economic burden of child sexual abuse in the United States. Child Abuse & Neglect, 79, 413-422.

Lunde, L.H. & Nordhus, I. H. (2009). Combining acceptance and commitment therapy and cognitive behavioral therapy for the treatment of chronic pain in older adults. Clinical Case Studies, 8(4), 296-308.

Macdonald, G. M. Higgins, J. P. T. & Ramchandani, P. (2012). Cognitive-behavioral interventions for children who have been sexually abused. Cochrane Database System Review, 16(5), CD001930.

Mathews, B. & Collin-Vézina, D. (2019). Child sexual abuse: Toward a conceptual model and definition. Trauma, Violence, & Abuse, 20(2), 131–148.

Menin, D.S. Ellard, K.K. Fresco, D.M. & Gross, J.J. (2013). United we stand: Emphasizing commonalities across cognitive-behavior therapies. Behavior Therapy, 44, 234-248.

Mingebach, T. Kamp-Becker, I. Christiansen, H. & Weber, L. (2018). Meta-meta-analysis on the effectiveness of parent-based interventions for the treatment of child externalizing behavior problems. PLoS One, 13(9), e0202855.

Mohammadi, M. R. Zarafshan, H. & Khaleghi, A. (2014). Child Abuse in Iran: a systematic review and meta-analysis. Iranian Journal of Psychiatry, 9(3), 118-24.

Mohler-Kuo, M. Landolt, M.A. Maier, T. Meidert, U. Schönbucher, V. & Schnyder, U. (2014). Child sexual abuse revisited: A population-Based cross-sectional study among Swiss adolescents. Journal of Adolescent Health, 54, 304-311.

Murray, L. K. Nguyen, A. & Cohen, J. A. (2014). Child sexual abuse. Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 23(2), 321-37.

Runarsdottir, E. Smith, E. & Arnarsson, A. (2019). The effects of gender and family wealth on sexual abuse of adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16, 1788.

Sanfilippo, J. S. (2016). Sexual abuse in children and adolescents: Up to date? Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology, 29(2), 79-80.

Seshadri, S. & Ramaswamy, S. (2019). Clinical practice guidelines for child sexual abuse. Indian Journal of Psychiatry, 61(Suppl 2), 317-332.

Shrivastava, A.K. Karia, S.B. Sonavane, S. S. & De Sousa, A. A. (2017). Child sexual abuse and the development of psychiatric disorders: a neurobiological trajectory of pathogenesis. Industrial Psychiatry Journal, 26, 4-12.

Singh, M. M. Parsekar, S. S. & Nair, S. N. (2014). An epidemiological overview of child sexual abuse. Journal of Family Medicine and Primary Care, 3(4), 430-5.

Solakoglu, O. Driver, N. & Belshaw, S. H. (2018). The effect of sexual abuse on deviant behaviors among Turkish adolescents: The mediating role of emotions. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 62(1), 24-49.

Soylu, N. Ayaz, M. Gökten, E. S. Alpaslan, A. H. Dönmez, Y. E. Özcan, Ö. Ö. Ayaz, A. B. & Tufan, A. E. (2016). Gender differences in sexually abused children and adolescents: A multicenter study in Turkey. Journal of Child Sexual Abuse, 25(4), 415-27.

Thijssen, J. Vink, G. Muris, P. & de Ruiter, C. (2016). The effectiveness of parent management training-Oregon model in clinically referred children with externalizing behavior problems in the Netherlands. Child Psychiatry and Human Development, 48(1), 136-150.

Towsyfyan, N. Hossein Sabet, F. & Borjali, A. (2016). The effectiveness of acceptance and commitment therapy on the major depression disorder in adolescence. Clinical Psychology Achievements, 2(3), 23-38.

Trask, E. V. Walsh, K. & Dilillo, D. (2011). Treatment effects for common outcomes of child sexual abuse: A current meta-analysis. Aggression and Violent Behavior, 16(1), 6-19.

Zhang, C-Q. Leeming, E. Smith, P. Chung, P-K. Hagger, M.S. & Hayes, S. C. (2018). Acceptance and commitment therapy for health behavior change: A contextually-driven approach. Frontiers in Psychology, 8, 2350.