پژوهش های مشاوره ای مبتنی بر فرهنگ ایرانی اسلامی
سالار سیدمجیدی؛ کیوان صالحی؛ یاسر مدنی؛ سمیه شاهمرادی
چکیده
تمایزیافتگی خود، فرآیندی پویاست که تحت تأثیر شرایط مختلفی شکلگرفته و تجربه میشود و همچنین وابسته به بافت فرهنگی و اجتماعی در نظر گرفته میشود. با توجه به همین موضوع، این پرسش مطرح شد که شرایط مرتبط با شکلگیری تمایزیافتگی خود خود در خانوادهها چیست؟ برای یافتن پاسخ، از روش نظریۀ برخاسته از دادهها در سطح نظمدهی مفهومی بهره گرفته ...
بیشتر
تمایزیافتگی خود، فرآیندی پویاست که تحت تأثیر شرایط مختلفی شکلگرفته و تجربه میشود و همچنین وابسته به بافت فرهنگی و اجتماعی در نظر گرفته میشود. با توجه به همین موضوع، این پرسش مطرح شد که شرایط مرتبط با شکلگیری تمایزیافتگی خود خود در خانوادهها چیست؟ برای یافتن پاسخ، از روش نظریۀ برخاسته از دادهها در سطح نظمدهی مفهومی بهره گرفته شد. از طریق نمونهگیری ملاکی و با توجه به اشباع دادهها با 17 نفر مصاحبه شد. تحلیل دادهها با استفاده از مرحلۀ اول شیوۀ کدگذاری استراوس و کوربین انجام شد. پس از تحلیل دادهها، 183 کد اولیه شناسایی شد، سپس در فرآیند ادغام و مقایسه 48 زیرمقوله و 9 مقوله تشکیل شده و در بخشهای شرایط علّی، زمینهای و واسطهای طبقهبندی شدند. یافتهها نشان میدهند که شرایط چالشبرانگیز به همراه انگیزه به پیشرفت و تغییر افراد را به متمایز شدن سوق میدهد. علاوه بر آن شرایط علّی، چنانچه افراد در شرایط واسطهای نظیر کسب تجربههای متفاوت در زندگی، ویژگیهای خودتعیینگر و تمایل به موفقیت و همچنین شرایط زمینهای مانند ارتباط با الگوهای موفق، ساختارهای اجتماعی و فرهنگی، بسترها و رویدادها در خانواده و همچنین جو مشارکتی و حمایتی خانواده قرار بگیرند، شکل یافتن تمایزیافتگیشان تسهیل و تسریع میشود. یافتههای مطالعۀ حاضر علاوه بر غنیسازی دانش بومی و راهنمایی برای پژوهشهای آتی، شناخت عمیقتر شرایط مرتبط با شکلگیری این ویژگی روانشناختی را در بستر فرهنگی فراهم نمود که همچنین میتواند پیامدهای عملی ویژهای نیز در مشاوره و خانوادهدرمانی با توجه به مبحث چندفرهنگی داشته باشد.
